AI-д GPU-ээс өмнө өгөгдөл хэрэгтэй: Монголын компаниуд үүнд бэлэн үү?

Хиймэл оюунд зориулж GPU серверийг худалдан авах, шинэ системийг нэвтрүүлэхээс ч илүү чухал нэг асуулт бий: байгууллагууд нь олон жилийн турш цуглуулсан өгөгдлөө чанартай, ашиглахад бэлэн болгож чадсан уу?

Хиймэл оюун (AI) нь бизнесийн өрсөлдөөний шинэ нөхцөлийг бүрдүүлж байна. Гэвч Монголын компаниудын хувьд эхэлж буй нь AI-ийн эрин үе гэхээсээ илүү чанартай өгөгдлийн эрин үе гэдгийг “IT WORLD ’26” форумын “Шинэ технологи: Хиймэл оюун ба өгөгдөл” хэлэлцүүлэгт оролцогчид онцоллоо.

Хэлэлцүүлгийг “Ай Ти Зон” ХХК-ийн Гүйцэтгэх захирал, Мэдээллийн технологийн тоног төхөөрөмж, шийдэл нийлүүлэгчдийн холбооны Ерөнхийлөгч У.Эрдэнэбямба удирдан чиглүүлсэн бөгөөд “Могул групп”-ийн Технологи хариуцсан захирал Б.Цээсүрэн, “ТЭСО Инвестмент дэд групп”-ийн Гүйцэтгэх захирал С.Эрдэнэбаяр, “Хаан банк”-ны Өгөгдлийн архитектор Б.Мөнхсайхан нар нь байгууллагуудын AI-ийг нэвтрүүлж буй туршлага, өгөгдлийн бэлэн байдал, хөрөнгө оруулалтын асуудлаар байр сууриа илэрхийллээ.

Өгөгдөл ихтэй ч ашиглаж чаддаггүй байгууллагууд

“ТЭСО Инвестмент дэд групп”-ийн Гүйцэтгэх захирал С.Эрдэнэбаяр

Олон байгууллага нь ERP систем, үйлдвэрлэлийн автоматжуулалт, дижитал үйлчилгээ нэвтрүүлснээр их хэмжээний өгөгдөл хуримтлуулжээ. Гэвч өгөгдөлтэй байна гэдэг нь түүнийг үр дүнтэй ашиглаж чадна гэсэн үг биш юм.

“ТЭСО Инвестмент дэд групп”-ийн Гүйцэтгэх захирал С.Эрдэнэбаярын хэлснээр тэд сүүлийн 5–6 жилд ERP болон үйлдвэрлэлийн автоматжуулалтад ихээхэн хөрөнгийг оруулсан ч цугларсан өгөгдлөө хооронд нь холбож, бодит шийдвэр гаргалтад ашиглах боломж хязгаарлагдмал байсан аж. Иймээс өгөгдлөө уялдуулах, автоматжуулах, шийдвэр гаргалтыг хурдасгах чиглэлээр AI-ийг нэвтрүүлж эхэлжээ.

Энэ бол олон байгууллагад тулгарч болох нийтлэг асуудал. Өгөгдөл нь өөр өөр системд тархан хадгалагдаж, стандарт нь зөрүүтэй, хариуцах эзэн нь тодорхойгүй бол AI-д ашиглахад бэлэн биш гэсэн үг. Ийм нөхцөлд хамгийн сүүлийн үеийн загварыг нэвтрүүлсэн ч хүссэн үр дүнд хүрэхгүй.

“Хаан банк”-ны Өгөгдлийн архитектор Б.Мөнхсайхан

“Хаан банк”-ны Өгөгдлийн архитектор Б.Мөнхсайхан нь энэ нөхцөл байдлыг “чанартай өгөгдлийн эрин үе” хэмээн тодорхойлсон нь учиртай. Түүний тайлбарласнаар AI-ийг ашиглахаас өмнө түүхий өгөгдөлд нарийн инженерчлэлийг хийж, тодорхой зориулалттай өгөгдлийн бүтээгдэхүүнийг бий болгох шаардлагатай. Өөрөөр хэлбэл, өгөгдлийг цуглуулаад зогсохгүй, цэвэрлэж, ангилж, хооронд нь холбон ашиглахад бэлэн болгох нь эхний алхам юм.

AI-ийг нэвтрүүлэхдээ юунаас эхлэх вэ?

“Могул групп”-ийн Технологи хариуцсан захирал Б.Цээсүрэн

AI-ийн тухай яриа өрнөмөгц байгууллагуудын анхаарал GPU сервер, техник хангамж, тооцоолох хүчин чадал руу шууд чиглэх нь элбэг. Гэвч “Могул групп”-ийн Технологи хариуцсан захирал Б.Цээсүрэн нь хөрөнгө оруулалтаас өмнө шийдэх ёстой гол асуудал бол байгууллагын зорилго гэж үзэж байна.

Түүний зөвлөснөөр байгууллага нь эхлээд AI-ийг ашигласнаар ямар үр дүнд хүрэхээ тодорхойлж, хамгийн богино хугацаанд бодит өгөөжийг авчрах 2-3 хэрэглээг сонгох хэрэгтэй. Дараа нь тухайн хэрэглээг хэрэгжүүлэхэд шаардлагатай технологи, хөрөнгө оруулалтаа тодорхойлж, төслөө эхлүүлэх нь илүү үр дүнтэй.

Харин бүх төлөвлөгөө, засаглал, журам бүрэн боловсрохыг хүлээсээр байвал технологийн өөрчлөлтийн хурдаас хоцрох эрсдэлтэй. Тиймээс төслөө хэрэгжүүлэх, засаглал, хяналтаа сайжруулах ажлыг бүгдийг нь зэрэгцүүлэн эхлүүлэх шаардлагатайг тэрбээр онцоллоо.

Энэ нь AI-д хөрөнгө оруулахдаа “Ямар технологи авах вэ?” гэхээсээ өмнө “Ямар асуудлыг шийдэх вэ?” гэж асуух ёстойг харуулж байна.

AI-ийн үр өгөөжийг секундээр хэмжих нь

AI-ийн нэвтрүүлэлтийн бодит үр дүнг банкны салбараас тод харж болно. Б.Мөнхсайханы мэдээлснээр “Хаан банк” нь зээлийн эрсдэлийн үнэлгээ, кредит скоринг, онлайн зээлийн шийдвэр гаргалтад AI-ийн загваруудыг ашиглаж ирсэн бөгөөд өмнө нь хэдэн цаг, заримдаа хэдэн өдөр үргэлжилдэг байсан зээлийн шийдвэр гаргах үйл явц нь одоо хэдхэн секундэд багтдаг болжээ.

Түүнчлэн, Generative AI-ийг хөгжихийн хэрээр харилцагчдад чиглэсэн чатботууд нэвтэрч, операторуудын ажлын ачаалал, зарцуулах цагийг бууруулах боломж бүрджээ. Банк нь олон төрлийн AI-ийн загварын ажиллагааг секунд, минутаар хэмжиж, үр дүнг нь хянадаг гэж тэрбээр тайлбарлав.

Энэ жишээнээс харахад AI-ийн үнэ цэнийг технологийн нэр хүнд, загварын хүчин чадлаар бус, харин хэрэглэгчид хүрч буй үйлчилгээний хурд, байгууллагын бүтээмж, шийдвэр гаргалтын чанараар хэмжих ёстой.

Өгөгдлийн засаглал бол дүрэм журам төдий асуудал биш

Өгөгдлийг ашиглах боломж тэлэхийн хэрээр түүнийг хэн хариуцах, хэрхэн хамгаалах, ямар зориулалтаар ашиглах вэ гэдэг асуудал улам чухал болно.

Б.Мөнхсайхан нь өгөгдлийн засаглалыг зөвхөн дүрэм журам батлах ажил гэж ойлгож болохгүйг онцоллоо. Өгөгдлийн архитектурын үе шат бүрд нь хариуцлага, хяналт, аюулгүй байдлын шаардлага шингэсэн байх ёстой. Тухайлбал, өгөгдөл бүр эзэнтэй, зориулалт нь тодорхой, цаашдын ашиглалтыг нь хариуцах багтай байх шаардлагатай. Ялангуяа банк, санхүүгийн байгууллагын хувьд харилцагчийн мэдээллийг хамгаалах нь AI-ийн нэвтрүүлэлтийн салшгүй хэсэг юм.

Ийм тогтолцоо бүрдээгүй үед байгууллага нь өгөгдлөө гуравдагч талын AI-ийн үйлчилгээнд холбох, автоматжуулалтыг хийхэд мэдээллийн нууцлал, аюулгүй байдлын эрсдэл үүснэ. Иймд өгөгдлийн чанар, засаглал хоёр нь тусдаа ажил биш, нэг архитектурын салшгүй хэсэг байх ёстой.

Монголын AI-ийн бие даасан байдал зөвхөн GPU-ээр хэмжигдэхгүй

Хэлэлцүүлгийн төгсгөлд AI-ийн бие даасан, тусгаар тогтносон чадавхын асуудал хөндөгдлөө.

Б.Цээсүрэнгийн тайлбарласнаар AI-ийн бие даасан байдал гэдэг нь зөвхөн GPU серверийг худалдан авч, дотооддоо загварыг ажиллуулахыг хэлэхгүй. Үүнд хүний чадавх, өгөгдөл, үнэлгээний жишиг (benchmark) зэрэг олон хүчин зүйл хамаарна. Ялангуяа банк, төрийн систем зэрэг эмзэг мэдээлэлтэй орчинд нээлттэй AI-ийн загварыг шууд ашиглах боломж нь хязгаарлагдмал тул өөрийн өгөгдөл, хүний нөөц, технологийн чадавхад суурилсан шийдэл шаардлагатай.

Тэрбээр, Монгол Улс нь AI-ийн хөгжлөөс хоцрохгүйн тулд мэргэжлийн хүний нөөцийг богино хугацаанд бүрдүүлэх шаардлагатайг анхааруулав. Учир нь AI-ийн технологи нь асар хурдацтайгаар өөрчлөгдөж байгаа бөгөөд ойрын 1-2 жилд программ хангамжийн салбарын бизнесийн загвар, өрсөлдөөний нөхцөлд томоохон өөрчлөлт гарч болзошгүй.

“ТЭСО Инвестмент дэд групп”-ийн төлөөлөл нь мөн технологийн шилжилтийг дагаж өөрчлөгдөхгүй бол бизнесийн өрсөлдөх чадвар буурна гэдгийг онцолж, судалгаа, инновацад зориулсан тусгай бүтцийг байгуулсан туршлагаасаа хуваалцлаа. Тэдний хувьд инновац, судалгааг өдөр тутмын борлуулалт, үйл ажиллагааны зорилтоос тусад нь авч үзэх нь урт хугацааны хөгжилд чухал ач холбогдолтой болсон байна.

AI-ийн өрсөлдөөнд өгөгдлөө бэлдсэн нь түрүүлнэ

Хэлэлцүүлгээс нэг зүйл тодорхой харагдлаа: Монголын компаниуд нь AI-ийг нэвтрүүлэх тухай ярьж эхэлсэн ч өгөгдлийн чанар, инженерчлэл, засаглал, хүний нөөцийн бэлэн байдал нь байгууллага бүрд харилцан адилгүй байна.

Тиймээс байгууллага бүр нь өөрт хамгийн чухал өгөгдлөө тодорхойлж, хариуцагчтай болгож, өгөгдлийн бүтээгдэхүүн болгон хөгжүүлэх шаардлагатай. Үүний зэрэгцээ AI-ийг ашиглах бодит зорилго, хэмжих үзүүлэлт, аюулгүй байдлын шаардлагаа тодорхойлж, хамгийн түрүүнд үр өгөөж өгөх хэрэглээнээс ажлаа эхлүүлэх нь зүйтэй.

Хиймэл оюуны өрсөлдөөнд хамгийн олон сервертэй, хамгийн үнэтэй технологийг худалдан авсан байгууллага нь заавал түрүүлэхгүй. Харин өөрийн өгөгдлийг хамгийн сайн ойлгож, зөв удирдаж, бодит үнэ цэн болгон хувиргаж чадсан байгууллага нь давуу талтай болно.

Монголын AI-ийн дараагийн алхам нь шинэ технологи худалдан авахаас бус, өөрт байгаа өгөгдлөө үнэ цэнтэй бүтээгдэхүүн болгохоос эхэлнэ.