Иргэн М.Орхонтуул: Ард түмний колонк барина

"Ард түмний колонк" байгуулах санаачилгын хүрээнд зургаа хоногийн дотор 16 мянга гаруй иргэнээс 109 сая төгрөгийн хандив цуглараад байна. Энэхүү санаачилгыг гаргасан иргэн ("Үнэн худлын дэнс") тус ажлын зорилго, санхүүгийн зарцуулалт болон цаашдын төлөвлөгөөний талаар мэдээлэл өглөө.

Түүний онцолсноор, уг санаачилга нь түүний хувийн санаа бус, олон нийтийн зүгээс удаа дараа тавьсан хүсэлт дээр үндэслэн эхэлжээ. Гол зорилго нь ОХУ-аас чанартай шатахууныг шууд импортлон, дотоодын зах зээлд хамгийн хямд үнээр иргэдэд нийлүүлэх явдал юм. Хэрэв уг ажил бүтэлгүйтвэл цугласан 109 сая төгрөгийг хандивлагч иргэн бүрийн данс руу нэг ч төгрөгийн дутагдалгүйгээр буцаан шилжүүлнэ гэдгээ тэрбээр хариуцлагатайгаар мэдэгдэв.

Тэрбээр хэлэхдээ: "Шатахууны чанарын асуудал бараг 7–8 жилийн өмнөөс эхэлсэн. Монгол Улсын төрөөс шатахуун түгээх газруудын үнийг 2,390 төгрөг дээр хүчээр удаан барьснаас үүдэн чанаргүй, хольсон шатахуун ихээр орж ирсэн. Үүнээс болж иргэдийн автомашин олноор эвдэрч, хэн ч хариуцлага хүлээгээгүй тул бид шатахууны чанарыг шалгаж, шүгэл үлээж эхэлсэн юм. Ингээд 'суусан цэцнээс явсан тэнэг дээр' гэгчээр зургаа хоногийн өмнө шийдвэр гарган хөдөлсөн бөгөөд одоогоор 109 сая төгрөг цуглаж, 16 мянга гаруй хүн дэмжээд байна" хэмээв.

Цугласан хөрөнгийн тухайд одоогоор нэг ч төгрөгийн зарлага гараагүй бөгөөд санхүүгийн ил тод байдлыг хангах үүднээс "Шилэн данс"-ны системийг өнөөдөр албан ёсоор байгуулж, иргэд мөнгө шилжүүлсэн он, сар, өдөр, цагаараа хянах боломжийг бүрдүүлж байгаа аж.

Санаачлагч өнөөдөр ОХУ-ыг зорихоор төлөвлөж буй бөгөөд газрын тостой холбоотой холбогдох байгууллагуудтай биечлэн уулзаж, гарц гаргалгаа хайхаар зорьж байна. Тэрбээр зах зээлийн монопол бүлэглэлүүд болон эрх мэдэлтнүүдийн зүгээс эсэргүүцэл, дарамт шахалт ирнэ гэдгийг мэдэж байгаа ч ухрахгүй гэдгээ илэрхийллээ. Мөн өнгөрсөн 16 жилийн турш нийгэм, газар шорооны асуудлаар шүгэл үлээж ирсэн тул алдаа гаргах эрхгүй, хариуцлагатай хандах ёстойгоо дурдсан юм.

ОХУ-аас Монгол Улсад суугаа Элчин сайдын яамнаас саяхан хийсэн мэдэгдлийн талаар тэрбээр саналаа хуваалцахдаа: "Шатахууныг хиймлээр хомсдуулж, үнэ нэмэх гэж буй талаар би өмнө нь сануулж байсан. Г.Дамдинням сайд байнга гэрээ хийхээр явж байсан ч төмөр замын зангилаан дээр олон тооны шатахуунтай вагон гацаж, татан авалт хийхгүй байна гэсэн мэдээллийг иргэд надад өгч байсан. Энэ тухай ОХУ-ын Элчин сайд ч мэдэгдсэн. Би ОХУ-ын Элчин сайдтай уулзахаар цахим сүлжээгээр холбогдсон боловч албан имэйлээр хандах шаардлага тавьсан" гэв.

Төслийн өмчлөлийн тухайд уг шатахуун түгээх станц нь хувь хүний бус, ард түмний өмч байх бөгөөд хандивт оролцсон иргэд станц байгуулагдсаны дараа хувьцаа эзэмших эсвэл шатахууныг хөнгөлөлттэй үнээр тогтмол худалдан авах эрхтэй болох юм. Харин шүүмжилж, доромжилсон хүмүүст энэхүү давуу талыг олгохгүй, нийтийн үнээр борлуулахаар ялгаатай бодлого барихаа мэдэгдэв.

Эцэст нь тэрбээр уг ажлыг заавал үр дүнд хүргэхийн төлөө зүтгэнэ гэдгээ илэрхийлээд, "Хэрэв бүтэлгүйтвэл цугласан бүх мөнгийг 10 мянга, мянган төгрөг гэлтгүй эзэн бүрт нь буцаан шилжүүлэх тул иргэдэд ямар ч эрсдэл байхгүй" хэмээн байр сууриа илэрхийллээ.