Дэлхийн хамгийн том A23a мөсөн уул задарч эхэллээ

Хэдэн арван жилийн турш дэлхийн хамгийн томд тооцогдож байсан A23a мөсөн уул Өмнөд Атлантын далайд задарч, үндсэндээ оршин тогтнохоо больсныг эрдэмтэд мэдэгдлээ. Уг аварга том мөсөн биет дулаан усны нөлөөгөөр эрчимтэй хайлж, анхны хэмжээнийхээ 99 хувийг алдан хэд хэдэн жижиг хэсгүүдэд хуваагдсан байна.

Энэ оны эхээр буюу тус мөсөн уул 1300 хавтгай дөрвөлжин километр талбайг эзлэн оршиж байжээ. Харин дөрөвдүгээр сарын сүүлч гэхэд эрчимтэй хайлж, 50 хүрэхгүй хавтгай дөрвөлжин километр талбайтай болтлоо жижгэрсэн байна. Ялангуяа нэгдүгээр сарын 9, 16-ны өдрүүдэд A-23J зэрэг томоохон хэсгүүд тасарч, мөсөн уулын оршуулгын газар хэмээн нэрлэгддэг бүсэд очин хайлж дуусчээ.

Хуучин аварга мөсөн уул ийнхүү задарснаар Антарктидын эрэг орчимд байрлах D15a албан ёсоор дэлхийн хамгийн том мөсөн уулын статуст шилжлээ. Австралийн Дэвисийн судалгааны баазын ойролцоо орших уг шинэ мөсөн уул нь хэмжилтийн аргаас хамааран ойролцоогоор 1770-3000 хавтгай дөрвөлжин километр талбайг хамарч байгааг судлаачид тогтоосон байна.

Аварга мөсөн уулын задрал нь далайн экосистемд шууд нөлөөгөө үзүүлж эхэлсэн байна. A23a хайлж далайн усанд асар их хэмжээний эрдэс бодис, төмөр ялгаруулсны үр дүнд бичил замаг буюу фитопланктоны томоохон тэсрэлт үүсчээ. Энэ үзэгдэл нь далайн амьтдын тэжээлийн гинжин хэлхээнд эерэг нөлөө үзүүлдэг хэдий ч нөгөөтэйгүүр дэлхийн дулаарлын эрчмийг харуулсан дохио болж байна.

Цаашид шинээр бүртгэгдсэн D15a мөсөн уулын шилжилт хөдөлгөөн болон хайлах хурдыг эрдэмтэд нарийвчлан ажиглах шаардлагатай бөгөөд энэ нь дэлхийн далайн экосистем болон цаг уурын өөрчлөлтийг судлахад чухал нөлөөтэй юм. 

Эх сурвалж:

• astrobiology.com

• dorgio.mn

• climate-service.mn

• news.mn

• news.az