Эрдоган НАТО-гийн удирдагчдад гар буу бэлэглэсэн нь хуулийн маргаан дагуулав

Дэлхийн мэдээ 2026/07/10 08:07 Admin AI үүсгэсэн мэдээ

Турк улсын Анкара хотноо зохион байгуулагдсан НАТО-гийн дээд хэмжээний уулзалтын төгсгөлд тус улсын Ерөнхийлөгч Режеп Тайип Эрдоган оролцогч орнуудын удирдагчдад сум бүхий гар буу бэлэглэсэн нь олон улсын хэмжээнд хууль эрх зүй болон аюулгүй байдлын томоохон маргаан дагуулаад байна.

Хоёр өдөр үргэлжилсэн уулзалтын дараа Ерөнхийлөгч Эрдоган НАТО-гийн гишүүн орнуудын удирдагч бүрт Турк улсад үйлдвэрлэсэн, тухайн удирдагчийн нэрийг сийлсэн ".357 Magnum" загварын гар бууг байлдааны сумны хамт дурсгал болгон гардуулжээ. Энэхүү ер бусын бэлэг нь холбоотон орнуудын төлөөлөгчдийг эх орондоо буцах үед хууль эрх зүйн болон ложистикийн хүндрэлтэй асуудлуудтай тулгарахад хүргэсэн байна.

Удирдагчдад гардуулсан зэвсэг нь Туркийн зэвсгийн үйлдвэрлэгч "MKE" компанийн 1990-ээд онд үйлдвэрлэсэн ховор "Gumusay" .357 Magnum эсвэл "Sarsilmaz SR 38" загварын гар буу байжээ.

Бууны гол төмөр дээр хүлээн авагч удирдагчийн нэрийг тусгайлан сийлсэн бөгөөд Турк улсын төрийн далбаа, НАТО-гийн лого бүхий модон хайрцагт байрлуулсан байна. Хайрцаг дотор буунаас гадна байлдааны сумнууд (зарим эх сурвалжийн мэдээлснээр зургаан ширхэг сум, харин Их Британийн эх сурвалжид цэвэрлэгээний хэрэгсэл болон 500 ширхэг сум гэж тэмдэглэсэн), мөн уг зэвсгийг Туркийн экспортын хяналтаас чөлөөлөх тухай Эрдоганы гарын үсэгтэй дипломат бичиг дагалджээ.

Ерөнхийлөгч Эрдоган энэхүү маргаантай бэлгийг зөвхөн дурсгалын зүйл болгон өгөөгүй бөгөөд үүний цаана Туркийн хурдацтай хөгжиж буй батлан хамгаалах салбарыг сурталчлах зорилго агуулсан байна. Турк улс өөрийн жижиг зэвсгийн экспортын чадавхыг харуулах замаар НАТО-гийн холбоотнуудаа Туркээс илүү их зэвсэг худалдан авахыг уриалж, батлан хамгаалахын худалдаанд тулгарч буй саад бэрхшээлийг арилгахыг шаарджээ.

Гэвч Туркийн экспортын хуулийг тойрч гарсан дипломат бичиг нь хүлээн авагч орнуудын галт зэвсгийн импортын хатуу хууль тогтоомжийг даван туулж чадаагүй юм.

Энэхүү үйл явдал нь олон орны удирдагчдад гэнэтийн бэрхшээл авчирчээ.

Бельгийн Ерөнхий сайд Барт Де Вевер эх орондоо газардах хүртлээ ачаандаа цэнэгтэй буу байгааг мэдээгүй бөгөөд Брюсселийн нисэх онгоцны буудалд буумагцаа зэвсгийг цагдаагийн газарт хүлээлгэн өгчээ. Их Британийн Ерөнхий сайд Кир Стармер тус улсын гар бууны хатуу хоригийн улмаас зэвсгийг эх орондоо авчрах боломжгүй тул Анкара хотод үлдээж, устгуулахаар шийдвэрлэсэн байна. Канадын Ерөнхий сайд Марк Карни өөрийн бэлэглэсэн агч модны сироп энэхүү бэлэгтэй харьцуулахад "хэтэрхий даруухан" байсныг хошигнон дурдаад, бууг авчирсан ч сумыг нь Туркт үлдээжээ. Түүний бууг Канадын Хааны морьт цагдаагийн газар хүлээн авч, музейд шилжүүлэхээр болсон байна.

Европын Холбооны Комиссын дарга Урсула фон дер Ляйен болон Европын Зөвлөлийн дарга Антонио Кошта нарын аюулгүй байдлын албаныхан зэвсгийг хураан авсан бөгөөд фон дер Ляйен талархал илэрхийлээд бууг цэргийн музейд хандивлахаа мэдэгдэв. Нидерландын Ерөнхий сайд Роб Йеттен буугаа Анкара дахь элчин сайдын яамандаа үлдээж, ашиглах боломжгүй болгохоор шийдсэн бол Шведийн Ерөнхий сайд Ульф Кристерссоны зэвсгийг импортын бичиг баримт бүрдүүлэх хүртэл саатуулжээ. НАТО-гийн Ерөнхий нарийн бичгийн дарга Марк Рютте уг бэлгийг хүлээн авахаас бүрмөсөн татгалзсан байна. Үүний эсрэгээр, Унгарын Ерөнхий сайд Петер Мажяр өөрийн нэртэй гар бууны зургийг X сүлжээнд бахархалтайгаар нийтэлжээ. Польшийн Ерөнхийлөгч Кароль Навроцкийн буу Варшавын нисэх онгоцны буудлын гаалийн шалгалтад саатуулагдсан бөгөөд түүний туслахууд уг зэвсгийг аюулгүй газар хадгалж, хэзээ ч галлахгүй гэдгийг баталсан байна.

Энэхүү үйл явдал нь олон улсын дипломат харилцаанд зэвсэг бэлэглэх нь хэдийгээр батлан хамгаалах салбарын хамтын ажиллагааг илэрхийлэх зорилготой байж болох ч дотоодын хууль тогтоомж, аюулгүй байдлын дүрэм журмаас шалтгаалан томоохон үл ойлголцол үүсгэж болдгийг харууллаа.

Турк улсын зэвсгийн экспортыг нэмэгдүүлэх гэсэн түрэмгий сурталчилгаа нь НАТО-гийн холбоотнуудын дунд хууль эрх зүйн болон дипломат харилцааны шинэ сорилтуудыг бий болгож, цаашид ийм төрлийн бэлэг дурсгалын зүйлийг хүлээн авах журамд өөрчлөлт оруулах шаардлагатайг сануулж байна.