Буриадад Даши Намдаковын урласан "Хамгаалагч" хүрэл хөшөө олон нийтийн дунд багагүй шүүмжлэл дагуулж байна

Оросын Холбооны Улсын Бүгд Найрамдах Буриад Улсын Иволгинск аймгийн Тапхар толгойд орших "Чингис хааны өндөрлөг" аялал жуулчлалын цогцолборт алдарт барималч Даши Намдаковын урласан есөн метр өндөр "Хамгаалагч" хүрэл хөшөөг 2026 оны аравдугаар сарын 11-ний өдөр албан ёсоор нээжээ. Гэвч энэхүү шинэ бүтээн байгуулалт нь олон нийтийн дунд багагүй шүүмжлэл, маргаан өрнүүлээд байна.

Цогцолборын дэд бүтцийн хүрээнд Иволгийн хөндийг бүхэлд нь тольдох боломжтой 4.5 километр урт эко явган аяллын зам, ажиглалтын тавцан, амралтын бүс болон задгай тэнгэрийн доорх урлагийн галерейг байгуулжээ. Уг өргөн хүрээтэй төслийг Оросын томоохон санхүүгийн байгууллага болох "Сбербанк" дэмжиж хөрөнгө оруулалт хийжээ. 

Сүрлэг хэмжээ бүхий "Хамгаалагч" хүрэл бүтээлийн ар зоонд эртний уламжлалт босоо бичгээр түүхэн яруу найргийн эхийг гараар сийлбэрлэн үлдээсэн нь онцгой шийдэл болжээ. Уг бичвэрийг хөрш зэргэлдээ орнуудын түүхч, судлаачдын хамтын судалгаанд тулгуурлан бүтээжээ. Үүний зэрэгцээ аяллын замын дагуу дорнын зурхайн 12 жилийн амьтдыг бэлгэдсэн монументаль хүрэл баримлуудыг байгалийн тогтоцтой нь зохицуулан байрлуулсан байна.

Гэвч энэхүү шинэ бүтээн байгуулалт нь олон нийтийн дунд багагүй шүүмжлэл, маргаан өрнүүлээд байна. Ажиглагчдын зүгээс хөрш гүрнүүд түүхэн их хааны нэр хүнд, өв соёлыг арилжааны болон геополитикийн ашиг сонирхолдоо нийцүүлэн ашиглаж буйд болгоомжлол илэрхийлж байна. Тухайлбал, Өвөр засаг дахь Ордосын цогцолбороос гадна Оросын тал өөрийн нутаг дэвсгэрт жуулчдыг татах томоохон төсөл хэрэгжүүлж байгаа нь түүхэн брэндийг өөриймшүүлэх өрсөлдөөн хэмээн дүгнэгдэж байгаа юм.

Түүнчлэн Даши Намдаковын бүтээлүүдэд тод илэрдэг уламжлалт бус, хэт хурц шийдэлтэй гротеск хэв маяг зарим үзэгчдэд таалагдахгүй байгаа аж. Хүрэл хөшөөний нүүр царай болон дүрслэлийн гаж хэлбэр нь түүхэн уламжлалт төрхтэй нийцэхгүй байна гэх шүүмжлэл гарч байна. Цаашид уг цогцолбор бүс нутгийн аялал жуулчлалын гол түшиц болох уу, эсвэл түүхийн сэдвийг бизнес болгосон гэх маргааны төвд үлдэх үү гэдэг нь анхаарал татсан сэдэв хэвээр байна.