Хөгширдөггүй, үхдэггүй мөнхийн медузийн нууц хүний хөгшрөлтийг анагаах судалгаанд түлхэц өгөв
Эрдэмтэд "үхэшгүй медуз" гэгддэг Turritopsis dohrnii хэмээх далайн бичил амьтны амьдралын мөчлөгөө ухраах чадварыг зохицуулдаг генетик болон эсийн механизмыг нарийвчлан судалж эхэллээ.
Энэхүү судалгааны үр дүн нь хүний насжилттай холбоотой архаг өвчин эмгэгийг анагаах, эд эсийг нөхөн төлжүүлэх шинэ арга замыг нээх боломжийг олгож байна.
Биологийн хувьд хөгшрөлтөөс үүдэлтэй үхлээс зайлсхийж чаддаг уг амьтан нь бие махбодод гэмтэл учирсан, хоол тэжээлийн дутагдалд орсон, эсвэл далайн усны температур болон давсжилт огцом өөрчлөгдөх зэрэг хүнд нөхцөлд амьд үлдэх онцгой чадвартай бичил амьтан юм. Стресст орсон насанд хүрсэн медуз шууд үхэхийн оронд ёроолд сууж, уут хэлбэрийн бөөгнөрөл үүсгэн, өөрийн хөгжлийн өмнөх шат болох полип хэлбэртээ эргэн шилждэг байна. Улмаар үүссэн полипоос анхны биетэйгээ генетикийн хувьд ижил шинэ медузүүд салбарлан үржиж, амьдралынхаа мөчлөгийг тодорхойгүй хугацаагаар дахин эхлүүлдэг байна.
Энэхүү залуужих үйл явцын гол түлхүүр нь эсийн "трансдифференциаци" хэмээх механизмд оршиж буй юм. Энэ үзэгдлийн үед бүрэн боловсорсон, тодорхой үүрэг бүхий насанд хүрсэн эсүүд төрөлжсөн шинжээ гээж, анхдагч үүдэл эсийн төлөв байдалд шилждэг аж. Үүний дараа цоо шинэ төрлийн эс болон хувирах замаар биологийн цагийг эсийн түвшинд буцаан ухраадаг болохыг тогтоожээ.
Мөн генетикийн шинжилгээгээр тус медуз нь ДНХ-ийн гэмтлийг нөхөн сэргээх болон хромосомын төгсгөлийн хамгаалалтын бүрхүүл болох теломерийг хамгаалах үүрэгтэй генүүдийн давхардсан хуулбарыг агуулдаг нь илэрсэн байна.
АНУ-ын Texas A&M University at Galveston их сургуулийн далайн биологич доктор Мария Миглиетта тус медузийг байгалийн эрс тэс нөхцөлд туршиж үзсэний дараа уг мөчлөг онолын хувьд хязгааргүй үргэлжлэх боломжтойг онцолсон байна. Тэрээр үхдэггүй ганц биетээс олон зуун шинэ медуз бүхий бүхэл бүтэн колони үүсдэгийг тэмдэглэжээ.
Судлаачид уг медузийн эсийн дахин програмчлал болон генийн тогтвортой байдлыг хянах механизмыг бүрэн тайлснаар хүний эд эсийг нөхөн төлжүүлэх эмчилгээ бий болгох, мөн ой санамж алдагдах өвчин, альцгеймер зэрэг насжилттай холбоотой мэдрэлийн доройтлын эмгэгийг анагаах арга барилыг эрэлхийлж байна.
Гэсэн хэдий ч хүний эсэд ийм төрлийн уян хатан чанарыг өдөөх нь биологийн хувьд өндөр эрсдэлтэй гэдгийг мэргэжилтнүүд сануулж байгаа юм. Учир нь эсийн хяналтгүй өсөлт нь хавдар үүсгэх аюул дагуулдаг тул шинжлэх ухаан энэхүү дахин програмчлалын үйл явцыг хүний биед бүрэн бөгөөд аюулгүй удирдах нарийн арга замыг үргэлжлүүлэн судлах шаардлагатай байна.
Эх сурвалж:
Сэтгэгдэл (0)
Уншигч та сэтгэгдэл бичихдээ бусдын нэр төрд халдахгүй, ёс бус, бүдүүлэг үг хэллэг ашиглахгүй байж, өөрийн болоод хүний үзэл бодлыг хүндэтгэнэ үү.