🔴Н.Номтойбаяр: Дарханы дулааны цахилгаан станцад гал гарсан. Улаанбаатар хотын хэрэглээнээс хуваалцаж байна

Шадар сайд Н.Номтойбаяр өвөлжилтийн бэлтгэл ажлыг хангах хүрээнд орон нутагт ажиллаж, Дарханы дулааны цахилгаан станц болон “Оюутолгой”-н гүний уурхайд үүссэн нөхцөл байдал, эрчим хүчний салбарын тулгамдсан асуудлаар мэдээлэл өглөө.

Шадар сайд Н.Номтойбаяр: 

УОК-оос өвөлжилтийн бэлтгэл ажлыг шалгахаар 21 аймагт ажиллах үеэрээ Дарханы дулааны станцын нөхцөл байдалтай биечлэн танилцсан. Станцын тоног төхөөрөмж хуучирсан тул техникийн аливаа гэмтэл, осол аваар гарах нь цаг хугацааны л асуудал болоод байсан. Одоогоор аливаа эрсдэл, саатлаас сэргийлэх, хамгийн муу хувилбарт бэлэн байх өндөржүүлсэн бэлэн байдлын горимоор ажиллаж байна.

Газар дээр нь ажилласан урьдчилсан дүгнэлт өнөөдөр 11:00 цагийн орчимд албажиж гарах бөгөөд Эрчим хүчний яамнаас томилогдсон шуурхай бүрэлдэхүүн Дарханд ажиллаж байна. Тус ажлын хэсэг өнөөдөр 17:00 цагт албан ёсны танилцуулга хийнэ.

Осол хүний хүчин зүйлээс шалтгаалаагүй

Дарханы ДЦС-д гарсан ослын тухайд инженерийн болон хүний буруутай үйл ажиллагаанаас болоогүй. Гэмтэл гарсан вакуумжуулсан битүү тоног төхөөрөмжийн дотор талд гал авалцан дэлбэрэлт үүссэн бөгөөд станцын ажилтнууд газар дээр нь шуурхай арга хэмжээ авч галыг унтраасан байна.

Одоогоор яаралтай авах арга хэмжээний хүрээнд шаардлагатай 14 нэр төрлийн сэлбэг, тоног төхөөрөмжийн жагсаалт болон зах зээлийн үнийн судалгааг гаргасан. Эдгээрийн найман төрлийг нь дотоодоос хангах боломжтой бол үлдсэн зургаан нэр төрлийн тоног төхөөрөмжийг гадаадаас нэн яаралтай горимоор татан авах шаардлагатай байна. Гэвч хууль тогтоомжийн хүрээнд тендер, сонгон шалгаруулалт зарлах нь цаг хугацаа алдах эрсдэлтэй байгаа тул одоогийн хуулийн хүрээнд шуурхай шийдвэрлэх гарцыг эрэлхийлж байна.

Нэгдүгээрт, станцын ажилтнуудын хариу арга хэмжээ оновчтой, түргэн шуурхай байсан. Хэрэв тэсгим хүйтний ид үеэр ийм осол гарсан бол ус сэлгэлтийн процессыг дээд тал нь 4 цаг л барих боломжтой бөгөөд түүнээс цааш хөлдөх өндөр эрсдэл үүсэх байсан.

Энэ нь зөвхөн Дархан хотын асуудал биш. Одоогийн байдлаар Дарханы станц төвийн эрчим хүчний системээс буюу Улаанбаатар хотын хэрэглээнээс хуваалцаж байна. Хэрэв Дарханы ДЦС "тэг зогсолт" хийвэл үүсэх дутагдлыг нөхөхөд Улаанбаатар хотын бүтэн нэг дүүргийн хэмжээний цахилгаан эрчим хүч доголдоход хүрэх тул энэ нь үндэсний хэмжээний асуудал.

Дарханы ДЦС нь анх 1965 онд ашиглалтад орсон бөгөөд техник, технологи нь маш их хоцрогдсон. Дээрээс нь түлшний үндсэн эх үүсвэр болох Шарын голын нүүрсний гарц эрс багассан тул Багануурын уурхайгаас нүүрсээ татаж байгаа зэрэг хүндрэлүүд үүссэн. Иймд гал унтраах төдий арга хэмжээнээс татгалзаж, урт хугацааны цогц бодлого, сэргээгдэх эрчим хүчний шинэ эх үүсвэрийг яаралтай шийдвэрлэх шаардлагатай байгааг Засгийн газрын хуралдаанд танилцуулахаар болсон байна.

Эрчим хүчний салбарын ерөнхий нөхцөл байдал

Эрчим хүчний системийн доголдол дан ганц Дарханаар хязгаарлагдахгүй. Тухайлбал, Дорнодын ДЦС-д 35 МВт-ын шинэчлэл, 50 МВт-ын өргөтгөл хийсэн боловч 12 МВт-ын турбин нь одоог хүртэл ажиллахгүй, тохируулга нь дуусаагүй байна. Мөн Дулааны III цахилгаан станцад ч шинэчлэлийн ажлууд тулгамдаж байгаа бол харин Дулааны IV цахилгаан станцын үйл ажиллагаа харьцангуй тогтвортой байна.

Засгийн газраас “Оюутолгой”-н ногдол ашгийг эрчим хүчний салбарт төвлөрүүлж, томоохон хөрөнгө оруулалт хийх бодлого оруулж ирсэн боловч УИХ дахь АН-ын нэр бүхий гишүүдийн зүгээс бэлэн мөнгө хэлбэрээр иргэдэд тараах шаардлага тавьснаар тус төслийг эргүүлэн татахад хүрсэн. “Хүнсний инфляц 20 хувьд хүрч байгаа энэ үед иргэдэд бэлэн мөнгөний дэмжлэг хэрэгтэй нь үнэн ч иргэдийг хэдэн төгрөгтэй байлгахаас илүүтэй өвлийг өнтэй давах дулаан, цахилгааны найдвартай хангамжаар хангах нь төр засгийн эн тэргүүний үүрэг” хэмээн байр сууриа илэрхийлэв.

“Оюутолгой”-н гүний уурхайн сааталд онцгой анхаарч байна

Мөн өнгөрсөн шөнө “Оюутолгой”-н гүний уурхайд үүссэн зогсолт, саатлын талаар мэдээллээ. ОБЕГ-ын удирдлагууд тус компанитай холбогдоход "Нэмэлт тусламж, дэмжлэг шаардлагагүй, ямар ч асуудалгүй" гэсэн хариу ирүүлснийг УОК-ын дарга хүлээн авахаас татгалзжээ.

Тэрбээр “Оюутолгой”-н удирдлагуудын үгээр тайвширч болохгүй гэдгийг хатуу анхааруулж, газар дээр нь мэргэжлийн баг ажиллуулан, болзошгүй осол эрсдэлийн үед аврах ажиллагаа явуулах бэлэн байдлыг шалгах, сургуулилалт зохион байгуулах үүргийг холбогдох албаныханд өгсөн байна.

Газрын гадаргаас доош 1.3 км-ийн гүнд уурхай ажиллаж байгаа энэ үед уурхайчдын амь нас, аюулгүй байдалд маш хариуцлагатай хандах ёстойг онцлоод, өмнө нь тус уурхайд лифт гацаж байсан, өнгөрсөн хавар зуны заагт 3 настай хүүхэд нүхэнд унаж эрсэдсэн явдал, мөн Чили улсын зэсийн далд уурхайд 289 метрийн гүнд уурхайчид олон хоногоор боогдож осолдож байсан гашуун сургамжуудыг сануулав. Иймээс компанийн тайлбарыг үл харгалзан Онцгой байдлын мэргэжлийн бүрэлдэхүүн газар дээр нь очиж ажиллахаар болжээ.