🔴Н.Номтойбаяр: Манай улс импортоор орж ирж байгаа хүнсний бүтээгдэхүлний 4.6 хувийг л шинжилж чаддаг

Монгол Улсын Засгийн газрын гишүүн, Шадар сайд бөгөөд Улсын онцгой комиссын (УОК) дарга цаг үеийн асуудал болон хүнсний аюулгүй байдал, халдварт өвчний эрсдэл, хяналт шалгалтын тогтолцооны талаар сэтгүүлчдийн асуултад хариулж, мэдээлэл өглөө.

Эрэн хайх ажиллагааны тухайд тэрбээр хамгийн сүүлийн нөхцөл байдлын мэдээлэл хараахан ирээгүй байгааг онцлоод, цаг агаарын хүндрэл, өдөр шөнийн зааг болон техник тоног төхөөрөмжийн нөөц боломжоос шалтгаалан ажиллагаа амаргүй нөхцөлд үргэлжилж байгааг дурдав.

Сүүлийн үед олон нийтийн анхаарлыг татаж буй импортын хүнс, тэр дундаа гахай, тахианы махны эрүүл ахуй, нян бактерийн бохирдлын талаар тэрбээр УОК-ын түвшинд эрдэмтэн судлаачидтай уулзаж, хүнсний бүтээгдэхүүний лабораторийн хяналтын цар хүрээг нарийвчлан хэлэлцсэн болохыг мэдэгдлээ. Өнөөдрийн байдлаар манай улс нийт импортоор орж ирж буй хүнсний бүтээгдэхүүний дөнгөж 4.6 хувьд нь лабораторийн хяналт шалгалт хийж байгаа бөгөөд үлдсэн 95.4 хувийг бүрэн хянаж шалгаж чадахгүй байгаа талаар албан ёсны тоон мэдээллийг дурдсан юм. Хэдийгээр экспортлогч улс орнууд холбогдох хяналтаа тавьдаг ч Монгол Улс дотоодод үйлдвэрлэж буй болон импортолж байгаа бүхий л хүнсэнд 100 хувийн хяналт тавих чадамжтай байх ёстойг онцлов.

Үүнтэй холбогдуулан Засгийн газраас УИХ-д өргөн мэдүүлсэн Стандартчилал, хэмжил зүй, тохирлын үнэлгээ, итгэмжлэл болон лабораторийн чадавхыг сайжруулахтай холбоотой хуулийн төслийг танилцуулахаар бэлтгэж байна. Өнөөдрийн байдлаар улсын хэмжээнд бүртгэлтэй 1,411 лаборатори байгаа ч тэдгээрийн тоног төхөөрөмж, хүчин чадал, хүний нөөцийн түвшин хангалтгүй байгаа аж. Иймээс лаборатори бүхий төрийн болон хувийн хэвшлийн бүх байгууллагаас шаардлагатай мэдээллийг нэгтгэн авч, ирэх долоо хоногийн пүрэв гарагт нэгдсэн хуралдаанаар хэлэлцүүлэхээр төлөвлөжээ.

Мөн хөрш зэргэлдээ ОХУ-д бүртгэгдсэн халдварт өвчний нөхцөл байдлын талаар тодрууллаа. Тодруулбал, тус улсын Санкт-Петербург болон Москва хотуудад сармагчны цэцэг өвчний нийт зургаан тохиолдол бүртгэгдэж, холбогдох байгууллагууд хяналтдаа аваад байна. Харин Эрхүү хотод үүссэн нөхцөл байдлын хувьд урьдчилан таамаглаж байсанчлан уушгины тахал биш, харин ковидын төрлийн риновирус (rhinovirus) халдвар болох нь албан ёсоор тогтоогдсон байна. Тухайн үед тус чиглэлд Монгол Улсаас 1,200 орчим тээврийн хэрэгсэл, 2,148 иргэн зорчсон байсан аж. Энэ нь манай улсад халдварт өвчнөөс урьдчилан сэргийлэх, оношилгооны техник хэрэгслийг нэн даруй бүрдүүлэх дохио болсныг санууллаа. Одоогоор сармагчны цэцэг өвчнийг нарийн оношлох техник тоног төхөөрөмж улсын хэмжээнд дутмаг байгаа тул Засгийн газраас олон улсын байгууллагуудад хандан шуурхай шийдвэрлэхээр ажиллаж байгаа бөгөөд ЗӨСҮТ байнгын бэлэн байдалд ажиллаж байна.

Түүнчлэн хуучин Мэргэжлийн хяналтын ерөнхий газрын (МХЕГ) бүтэц, тогтолцооны алдаа дутагдлыг давтахгүй байх зарчмыг төр баримталж байгааг онцлов. Төрийн хяналтыг нэг дор төвлөрүүлснээр хээл хахууль, хүнд суртал үүсдэг байсан гажуудлыг засахын тулд:

• Төрийн худалдан авах ажиллагаанд чанар, аюулгүй байдлын стандартын хатуу шаардлага тавих;
• Төр зөвхөн хяналтын цомхон, чадварлаг тогтолцоотой байж, шинжилгээ лабораторийн чиглэлд хувийн хэвшлийн түншлэлийг дэмжих;
• Хүнсний аюулгүй байдал, хордлого, халдварт өвчний талаарх нэгдсэн статистик мэдээллийн санг бүрдүүлэх;
• Гал унтраах байдлаар биш, урьдчилан сэргийлэх урт хугацааны бодлого хэрэгжүүлэх шаардлагатайг илэрхийллээ.

Түүнчлэн мал сүргийг эрүүлжүүлэх бодлогын хүрээнд "Биокомбинат" ТӨХХК-ийн хүчин чадлыг шинэчлэх ажлын даалгавар боловсруулагдаж байгааг дурдав. Малын өвчнөөс урьдчилан сэргийлэх вакциныг дотооддоо бүрэн үйлдвэрлэдэг болох, олон улсын мал эмнэлгийн байгууллагын (WOAH) стандартын гэрчилгээг авах нь хөдөө аж ахуйн эдийн засгийн эргэлтийг нэмэгдүүлэх суурь нөхцөл юм. Энэ хүрээнд мал сүргийг бүртгэлжүүлэх, ээмэгжүүлэх туршилтын төслийг ирэх арваннэгдүгээр сарын эхний долоо хоногт Төв аймгийн Мөнгөнморьт суманд эхлүүлэхээр болжээ.

Эцэст нь Засгийн газраас Төр, иргэний хяналтын тухай хуулийн үзэл баримтлалыг дэмжин ажиллаж байгааг мэдээллээ. Хүнсний аюулгүй байдал, нийтийн эрүүл мэндийн хяналтад зөвхөн захиргааны байгууллага бус, иргэд, мэргэжлийн холбоод, хувийн хэвшлийн оролцоог хангах эрх зүйн шинэ орчныг бүрдүүлэхээр зорьж байгааг тэмдэглэв.