🔴ХЗДХ-ийн сайд С.Амарсайхан: Улс төрчдийн холбогдсон хэргүүдийг шалгаж байгаа.

ХЗДХ-ийн сайд: Хууль хяналтын байгууллагын өмнөөс улс төрчид мэдэгдэл хийж, нийгмийг хуваахаа болих хэрэгтэй

Хууль зүй, дотоод хэргийн сайд цаг үеийн тулгамдсан асуудлууд, хууль эрх зүйн шинэчлэл болон олны анхааралд байгаа хэргүүдийн шалгалтын явцын талаар мэдээлэл өглөө. Тэрээр хууль хяналтын байгууллагын хараат бус байдлыг хангах, залилангийн гэмт хэрэгтэй тэмцэх, бизнес эрхлэгчдийг хамгаалах чиглэлээр авч хэрэгжүүлж буй арга хэмжээнүүдийг танилцуулсан юм.

Гэм буруутайг зөвхөн шүүх тогтооно

Сайд хэлэхдээ "Тухайн хэрэг маргаан, хэргийн явцын талаар ярьдаг хүн нь Хууль зүйн сайд биш. Улс төрчид, гишүүд, сайд нар хууль хяналтын байгууллагын өмнөөс улс төрийн зорилгоор, хувийн амбицаар үнэн худал нь мэдэгдэхгүй мэдэгдэл хийсээр байгаад сүүлдээ улс орноо ч, нийгмээ ч хувааж дуусгаж байна" хэмээн онцлов. Энэ нь хараат бус хууль хяналтын байгууллагын чадавхыг сулруулж, ажлаа хийх боломжийг олгохгүй байгааг тэрээр дурдлаа. Үндсэн хуулийн дээд зарчмаар шүүхээр гэм буруутай нь тогтоогдоогүй хэнийг ч гэм буруутайд тооцохгүй гэдгийг сайд сануулав.

Албан тушаалтнуудтай холбоотой хэргүүдийн шалгалтын явц

Төрийн албан тушаалтнуудтай холбоотой хэргийг ялгаваргүй шалгаж байгааг сайд тодотгоод дараах тоон мэдээллийг өглөө.

• АТГ-т нийт 145 хэрэгт бүртгэл үүсгэн шалгаж байна.
• Үүнээс УИХ-ын гишүүн байсан 3 хүн, бусад албан тушаалтан 17 хүн холбогдон шалгагдаж байгаа аж.
• Өнөөдрийн байдлаар 45 хэргийг шүүх рүү шилжүүлж, шийдвэрлэх шатанд явж байна.

Цагдаагийн байгууллагын томилгоо ба шинэчлэл

Цагдаагийн байгууллагын халаа сэлгээ, томилгооны тухайд сайд "Би томилгоо хийдэг хүн биш. Цагдаагийн байгууллага бол өөрийн бие даасан үйл ажиллагаа явуулдаг хууль сахиулах байгууллага" гээд, цагдаагийн байгууллага цаг үетэйгээ нийцэн мэргэжлийн өндөр түвшинд ажиллах ёстойг шаардаж байгаагаа илэрхийлэв. Өнөөдөр гэмт хэргийн нөхцөл байдал улам нарийсаж, үндэстэн дамнасан шинжтэй болж байгаа тул дараах гурван чиглэлд онцгой анхаарч байна:

1. Хар тамхины тэмцэл: Хүүхэд залуучуудын ирээдүйг онилсон энэ тахалтай тэмцэхэд олон улсын түвшний, нарийн зохион байгуулалттай, хурдтай ажиллах шаардлага тавьж байна.
2. Байгаль орчны гэмт хэрэг: Энэ чиглэлийн үйл ажиллагааг илүү эрчимжүүлнэ.
3. Цахим гэмт хэрэг: Монгол Улсын хэмжээнд бүртгэгдэж буй гэмт хэргийн 30 гаруй хувийг цахим залилан эзэлж байна. Дотоод болон гадаадаас үйлдэгдэж буй, хэдэн зуун тэрбумын хохиролтой энэ асуудлыг орчин үеийн технологи, мэргэжлийн боловсон хүчин, олон улсын хамтын ажиллагааны тусламжтайгаар шийдвэрлэхээр ажиллаж байна.

Орон сууцны залилан ба иргэдийн хохирлыг барагдуулах ажил

Орон сууцны залилангийн хэргүүдийг шийдвэрлэх тусгай ажлын хэсэг эрчимтэй ажиллаж байгааг сайд дуулгав.

• Өнөөдрийн байдлаар нийт 3,111 иргэний 173 хэргийг цагдаа, прокурорын түвшинд тусгай ажлын хэсэг шалгаж байна.
• Орон сууцны залилантай холбоотойгоор иргэдэд нийт 320 гаруй тэрбум төгрөгийн хохирол учирснаас одоогийн байдлаар 107 тэрбум төгрөгийн хохирлын асуудал яригдаж байна.
• Анхаарал татсан 15 аж ахуйн нэгжийн үйл ажиллагаа, хэрэг маргааныг тусгайлан авч үзэж байна.

Иргэдийн хохирлыг барагдуулахын тулд дараах гурван чиглэлээр ажиллаж байна:

1. Аж ахуйн нэгжүүдтэй уулзаж, хэрэв төрийн үйл ажиллагаанаас шалтгаалж ажил нь царцсан бол шалтгааныг тогтоож, дэмжлэг үзүүлэх замаар иргэдийн хохирлыг барагдуулах.
2. Шүүхийн шийдвэр гүйцэтгэх ажиллагааг шуурхайлан, дуудлага худалдаа явуулж, төлбөр төлөгчөөс хөрөнгийг гаргуулан иргэдийн хохирлыг зах зээлийн ханшаар шийдвэрлэх.
3. Хохирол барагдуулах боломжгүй нөхцөлд нуугдмал хөрөнгийг илрүүлэх. Одоогоор 20 гаруй ААН-ийн үйл ажиллагаатай холбоотой 200 гаруй үл хөдлөх хөрөнгө болон бусад өмчийг газар дээр нь тогтоож, илрүүлээд байна.

Хууль эрх зүйн шинэчлэл ба шинэ системүүд

Ирэх долоо хоногт Засгийн газар Барилгын тухай хуулийг өргөн барина. Ингэснээр улсын бүртгэлд нэг байрыг олон дахин зардгаас сэргийлж, баригдаж дуусаагүй барилгад гэрчилгээ олгож барьцаанд тавьдаггүй шинэ системийг бүрдүүлнэ. Иргэд тухайн системээс зөвшөөрөлгүй, туршлагагүй ААН-үүдийг харж, эрсдэлээс сэргийлэх боломжтой болох юм.

Мөн цахим залилангаас сэргийлэх шинэ системийг нэвтрүүлж байна. Иргэд өөрсдийн утсанд ирж буй линк, сошиал хаягуудын алийг нь хуурамч болохыг шалгах боломжтой болох бөгөөд энэ нь гүтгэлэг, доромжлолыг таслан зогсоох эхлэл болно гэв.

Бизнес эрхлэгчдийг хамгаалах тусгай хууль

"Бид авлига, албан тушаалын хэрэг ярьдаг мөртлөө бизнес эрхлэгчдийн эрх ашгийг орхигдуулдаг" гээд, шударгаар бизнес эрхэлж буй гадаад, дотоодын ААН-үүдийг хуулийн хамгаалалтад авах ёстойг сайд тэмдэглэв. Шалгалтын нэрээр бизнесийг царцааж, дампууруулдаг байдалтай эвлэрэхгүй бөгөөд бизнес эрхлэгчдийн эрх ашгийг хамгаалах тусгайлсан хуулийн төслийг боловсруулах ажлын хэсэг ажиллаж байгааг дуулгалаа.

Олны анхааралд буй бусад асуудлууд

• Уул уурхайн маргаан, дээрмийн хэрэг: Сүүлийн үед хууль бусаар олсон хөрөнгөөрөө хэвлэл мэдээлэл, сошиалаар бие биенийгээ гүтгэж, хууль хяналтын байгууллага болон улс төрчдөд нөлөөлөх гэсэн мафийн сүлжээ шиг оролдлого гарсан. Цагдаагийн дотоод хяналт болон прокурор үүнийг шалгаж байгаа бөгөөд хуулийн дагуу нэг мөр цэгцэлнэ.
• Цэргийн алба хаагчдын асуудал: Энэ талаар цагдаагийн байгууллага өөрсдөө шалгаж, тодорхой мэдээлэл өгөх ёстой. Хууль хяналтын байгууллагууд бие дааж мэдээллээ хийх зарчим үйлчилнэ.
• Булган аймагт гишүүд цугларсан тухайд: Энэ бол өвөлжилт, төсөв хөрөнгө, хүний эрх, ардчилал болон УИХ-ын чуулганаар хэлэлцэх хууль тогтоомжийн талаар ярилцсан, урьдаас төлөвлөсөн ажил байсан. Үүнийг улс төржүүлж, хэн нэгнийг огцруулах яриа болгон дэгсдүүлэх шаардлагагүй.
• Хэрэг эрхлэх газрын дарга болох сонирхолтой байгаа эсэх: Сайд энэ мэдээллийг эрс үгүйсгэж, "Тийм зүйл байхгүй, санал ирээгүй. Зарим сайтуудаар гарсан сенсац, зохиомол ярианаас өөрсдөөс нь очиж тодруул" хэмээн хариуллаа.