Уур амьсгалын өөрчлөлтийн улмаас Зүүн Гренландад аварга халимууд олноор нутагших болжээ
Уур амьсгалын дулаарлын улмаас далайн мөсөн бүрхүүл хайлж, Зүүн Гренландын усан бүс рүү аварга халимууд олноор шилжин ирэх болсныг эрдэмтэд тогтоожээ. Олон улсын шинжлэх ухааны "Frontiers in Marine Science" сэтгүүлд 2026 оны наймдугаар сарын 20-ны пүрэв гаргийн дугаарт нийтлэгдсэн судалгаагаар, олон зууны турш зузаан мөсөөр хучигдсан байсан тус бүс нутаг өдгөө халимуудын зуны улиралд хооллох гол талбар болон өөрчлөгдөж, экологийн дэглэмийн томоохон шилжилт явагдаж байгааг онцолсон байна.
Гренландын Байгалийн нөөцийн хүрээлэнгийн профессор Мадс Петер Хейде-Йоргенсенээр удирдуулсан судалгааны баг 1987-2024 оны хоорондох усан болон агаарын ажиглалт, хиймэл дагуулын тэмдэглэл, нутгийн инуит анчдын мэдээллийг нэгтгэн энэхүү дүгнэлтийг гаргажээ. Зүүн Гренландын далайн эргийн мөсөн бүрхүүл 2000 оноос хойш огцом багассан бөгөөд зун, намрын улиралд далайн гадаргын температур 1990-ээд оны сүүл үетэй харьцуулахад Цельсийн нэг хэмээр дулаарсан байна. Үүний улмаас дулаан усанд дуртай капелин загас болон крилл зэрэг хоол тэжээлийн бааз Исландын орчмоос Зүүн Гренланд руу нүүдэллэж, халимуудыг татах гол шалтгаан болжээ.
Судалгаанаас үзэхэд, тус бүс нутагт бөгтөр халимын тоо толгой гайхалтай хурдацтай өссөн байна. Тухайлбал, 2006 он хүртэлх хөлөг онгоцны судалгаагаар Зүүн Гренландын усанд нэг ч бөгтөр халим бүртгэгдээгүй байсан бол 2007 онд анх долоон халим ажиглагджээ. Улмаар 2015 онд энэ тоо 26 болж өссөн бөгөөд 2024 оны судалгааны явцад 150 гаруй удаа харагдсан байна. Энэ нь далайн экосистем маш богино хугацаанд хэрхэн өөрчлөгдөж байгааг илтгэх тод жишээ юм.
2024 оны агаарын судалгааны дүнгээр Зүүн Гренландын усан бүсэд зуны улиралд нийт 14,500 орчим сахалт халим нүүдэллэн ирж байгааг тогтоосон байна. Үүнд ойролцоогоор 3,900-аас 4,000 бөгтөр халим, 5,200-аас 6,000 сэрвээт халим, мөн 4,500-аас 6,400 минке халим багтаж байна. Эдгээр аварга амьтад тус бүс нутагт өнгөрүүлэх зуны дөрвөн сарын хугацаандаа 800,000-аас нэг сая тонн орчим загас, криллээр хооллож байгаа нь байгалийн нөөцөд асар том өөрчлөлт оруулж байгаа хэрэг юм.
Хэдийгээр энэхүү шилжилт нь аварга халимуудын хувьд хоол тэжээлийн шинэ баялаг орчныг бүрдүүлж байгаа ч Арктикийн мөснөөс хамааралтай уугуул амьтдад сөрөг нөлөө үзүүлж эхэлжээ. Тухайлбал, тус бүс нутгийн уугуул оршин суугчид болох нарвал болон цагаан халим зэрэг амьтад амьдрах орчноо шинээр орж ирсэн аварга халимуудтай хуваалцахаас өөр аргагүйд хүрч, улмаар тэднийг шахан гаргах бодит эрсдэл үүсээд байна. Энэхүү судалгаа нь дэлхийн дулаарал туйл орчмын амьдралын хэв маяг, амьтдын байршлыг хэрхэн гүнзгий өөрчилж байгааг харуулсан чухал баримт боллоо.
Эх сурвалж:
Сэтгэгдэл (0)
Уншигч та сэтгэгдэл бичихдээ бусдын нэр төрд халдахгүй, ёс бус, бүдүүлэг үг хэллэг ашиглахгүй байж, өөрийн болоод хүний үзэл бодлыг хүндэтгэнэ үү.