🔴УИХ-ын гишүүн О.Саранчулуунаас төсвийн мэдээлэл задруулсан асуудлаар тодруулж байна

УИХ-ын гишүүн О.Саранчулуун: Төсвийн зарцуулалтыг ил тод байлгахын төлөө асуултад хариулсныхаа төлөө "улсын дайсан" болох ёсгүй

УИХ-ын гишүүн О.Саранчулуун төсвийн задаргаа болон салбарын сайдын мэдэгдэлтэй холбоотой цаг үеийн асуудлаар сэтгүүлчдэд байр сууриа илэрхийлж, тайлбар мэдээлэл өглөө. Тэрбээр үнэн бодит мэдээллийг иргэдэд хүргэхийн төлөө ажиллаж буй сэтгүүлчдэд талархал илэрхийлээд, энэ нь нийгэмд ил тод байдлыг бэхжүүлэхэд чухал нөлөөтэйг тэмдэглэв.

"Зохион байгуулалттайгаар мэдээлэл тараасан гэх тайлбарыг няцааж байна"

УИХ-ын гишүүн О.Саранчулуун Боловсролын сайд Л.Энх-Амгалангийн хийсэн мэдээлэлд хандан: "Сайдын хийсэн мэдүүлгийг өглөөнөөс хойш уулзалттай байсан тул бүтэн үзэж амжсангүй. Товчхондоо намайг зохион байгуулалттайгаар мэдээлэл тараасан гэж хэлсэн гэж ойлголоо. Гэтэл бодит байдал дээр тийм биш юм. УИХ-ын гишүүдэд улсын төсвийн төсөл ном болж ирдэг. Төсвийн хавсралтуудаас харахад хөрөнгө оруулалтын зардал буюу хаана ямар барилга байшин барих нь нэгбүрчлэн тодорхой байдаг бол урсгал зардал нь харьцангуй бүрхэг байдаг. Миний хөнддөг сэдэв дандаа хөгжлийн бэрхшээлтэй иргэд болон нийгмийн орхигдсон бүлэг рүү чиглэдэг тул голдуу урсгал зардалтай холбогддог" хэмээн тайлбарлав.

Түүнчлэн тэрбээр УИХ-ын гишүүн хуулийн дагуу мэдээлэл авах бүрэн эрхтэйг онцлоод: "Өргөдлийн байнгын хороо гэлтгүй аль ч байнгын хороонд ажиллахдаа гишүүд дэлгэрэнгүй мэдээлэл авах хүсэлтээ харьяалах референтүүдэд байнга тавьдаг. Иргэдээс маш их гомдол ирдэг тул түүний дагуу нягталж шалгах нь миний үүрэг. Бүх л гишүүд холбогдох сайдын танилцуулга, төслийн дэлгэрэнгүй мэдээллийг шаардаж авдаг. Энэ бол парламентын гишүүдийн өдөр тутмын ажил" гэлээ.

Сэтгүүлчдэд тоо баримтыг лавлаж хэлсэн тухайд

Мэдээлэл хэрхэн задарсан талаар тэрбээр: "Сангийн яамнаас ирүүлсэн албан ёсны мэдээллийг байнгын хорооны референт 20 гаруй гишүүний дундын Вайбер группт хуваалцсан байсан. ‘Цахиур.мн’ сайтынхан уг мэдээллийг өөрсдөө олоод авчихсан, надаас энэ тоо мөн үү гэж лавлахад нь би тус группт ирсэн төслийн материалын эксел задаргааг нээж хараад тоог нь тодруулж хэлж өгсөн. Хэрэв нууцын зэрэглэлтэй файл бол тусдаа байдаг. Нууц биш, олон нийтийн мөнгө учраас ил тод байх ёстой дэлгэрэнгүй мэдээлэл гэж үзсэн. Сэтгүүлчид иргэдийн мэдэх эрхийг хангах үүрэгтэй бол би төсвийг ил тод байлгахын төлөө ажиллаж буй гишүүн" гэв.

Төсвийн төслийн тооцоолол, шалгуур үзүүлэлтийн зөрүү

О.Саранчулуун гишүүн өөрийн биеийн эрүүл мэндийн онцлог болон төсөвт дүн шинжилгээ хийдэг арга барилаа хуваалцав: "Би нуруу, хүзүүний гэмтэлтэй тул төсвийн тэр том, хүнд номыг авч явахаас илүү өөрт хэрэгтэй хавсралтуудаа тусгайлан хэвлэж аваад, шаардлагатай тоо баримтаа чуулганы үеэр тодруулдаг. Тухайлбал, 1 дүгээр хавсралтад төсвийн ерөнхийлөн захирагч нарын хэрэгжүүлэх хөтөлбөрийн үр дүнгийн чанар, тоо хэмжээний шалгуур үзүүлэлтүүд байдаг. Жишээлбэл, ‘Хөгжлийн бэрхшээлтэй хүний нийгмийн харилцаанд орох оролцоог нэмэгдүүлсэн байна’ гэсэн зорилтын хүрээнд нийт иргэдээс ICF-ээр (Олон улсын үйл ажиллагаа, хөгжлийн бэрхшээл, эрүүл мэндийн ангилал) үнэлсэн хүний эзлэх хувийг 2025 оны суурь түвшингээр 13 хувь гэж заасан байна. Бодит байдал дээр өнөөдөр нэг ч хувь, нэг ч хүн ICF-ээр үнэлгээ хийлгээгүй байгааг би мэднэ. Тэгсэн мөртлөө энэ ажлын ард төсөв мөнгийг нь нарийвчлан суулгаагүй, том номон дээр задаргаа нь байдаггүй. Иймээс гишүүд энэ мэт урсгал зардлын задаргааг шаардаж авах нь зүй ёсны хэрэг" гэлээ.

"Хэн нэгнийг буруутгах, бөгс ухах зорилго надад байхгүй"

Түүнчлэн улс төрийн зорилготойгоор бусдыг буруутгасан гэх шүүмжлэлд тэрбээр дараах хариултыг өглөө: "УИХ-ын гишүүнээр ажилласан энэ хоёр жилийн хугацаанд би 126 гишүүний хэн нь аль тойргоос гарсан, хэний ард ямар бизнес байдгийг хэзээ ч сонирхож, судалж байсангүй. Зөвхөн өөрийн зорьж буй салбарын хүрээнд ‘Энэ хүн өмнө нь хөгжлийн бэрхшээлтэй иргэдтэй ажиллаж байсан уу, хүртээмжийн чиглэлээр дуугарч байсан уу, тийм бол хамтарч ажиллая’ гэж л хандаж ирсэн. Хэзээ ч хэн нэгний арыг, бөгсийг ухаж явсангүй. Гэтэл намайг зориуд санаатай тийм үйлдэл хийсэн мэтээр ярьж байгаад харамсаж байна.

Би Л.Энх-Амгалан сайд, Сангийн сайд эсвэл Ерөнхий сайдын буруу гэж хэзээ ч яриагүй. Би буруу зөвийг шүүдэг хууль хяналтын байгууллага биш. Мэдээллийг ил тод байлгахын төлөө сэтгүүлчдийн асуултад хариулсныхаа төлөө ‘улсын дайсан’ болж хувирах ёсгүй. Мөн намайг Оюунзаяа гишүүнтэй холбох, Батцэцэг гэгч эмэгтэйгээс файл авсан байж болзошгүй гэх хардлага яригдсан байна. Би тэр хүнийг танихгүй. Энэ бол өмнө нь Өргөдлийн байнгын хороон дээр ил тод яригдсан л асуудал" гэв.

Гэрт ойрхон сургууль болон хүртээмжийн зардлын тухайд

Яригдаж буй 9 тэрбум, 3.5 тэрбум болон 2.4 тэрбум төгрөгийн асуудлаар тодруулахдаа тэрбээр: "Өргөдлийн байнгын хорооны хуралдаан дээр УИХ-ын гишүүн Баасанжаргал, Номинчимэг нар ‘Гэрт ойрхон сургууль’ төслийн 50 тэрбум төгрөгийн төсвийн задаргааг шаардаж асуусан. Тухайн үед Боловсролын яамны холбогдох албан тушаалтан нь мэдээлэлгүй байна, цаасаар өгье гэж хариулсан байдаг. Энэ бол гишүүдийн дунд хуралдаанаар ил тод яригдсан процесс. Би тэнд яригдсан, гишүүдэд хуваалцсан мэдээллийн хүрээнд л хариулсан болохоос тусгайлан араас нь хөөцөлдөж мэдээлэл тараасан зүйл үгүй.

Жишээ болгож хэлэхэд, улсын төсвийн төсөлд ‘Тусгай хэрэгцээт иргэдэд төрийн үйлчилгээг ойртуулж, тэгш хамруулах нөхцөлийг бүрдүүлэх’ гээд 2027 он хүртэл 2 тэрбум төгрөг тавьчихсан байна. Энэ 2 тэрбум төгрөгөөр чухам юу хийх гэж байгааг энэ тооноос хараад та нар ойлгох уу? Шар зам тавих юм уу, өөр юу хийх юм бэ? Үүнийг бид зөн совингоороо таах ёстой юм уу? Үүний нарийн задаргааг, яаж нөхцөлийг нь бүрдүүлэх гэж байгааг төсвийн төслөөс хараад асуух нь УИХ-ын гишүүний хувьд зүй ёсны үүрэг мөн. Төсөв ил тод биш байгаа нь л энэ бүх үл ойлголцлын гол шалтгаан болж байна" хэмээн байр сууриа илэрхийллээ.