🔴С.Амарсайхан: Баригдаж дуусаагүй барилгын бүртгэлийг хийж, иргэдийг хохирохоос урьдчилан сэргийлнэ

Монгол Улсын Ерөнхий сайдын захирамжаар байгуулагдсан орон сууцны захиалга, дахин төлөвлөлттэй холбоотой залилангийн гэмт хэргийг шийдвэрлэх, иргэдийн хохирлыг барагдуулах үүрэг бүхий ажлын хэсэг анхны хуралдаанаа хийж, өнөөгийн нөхцөл байдалд хийсэн дүн шинжилгээ, цаашид авч хэрэгжүүлэх арга хэмжээний талаар мэдээлэл хийлээ. Ажлын хэсгийг Хууль зүй, дотоод хэргийн сайд С.Амарсайхан ахалж, Хот байгуулалт, барилга, орон сууцжуулалтын сайд Ж.Бат-Амгалан дэд ахлагчаар ажиллаж байна.

Хууль зүй, дотоод хэргийн яамны зүгээс баригдаж дуусаагүй нийтийн зориулалттай орон сууцны улсын бүртгэлийг заавал хийдэг болох, бүртгэлийн мэдээллийн үнэн зөв, ил тод, нээлттэй байдлыг хангах замаар иргэдийн өмчлөх эрхийг баталгаажуулах ажлыг хуулийн хүрээнд хатуу хяналттай болгохоо мэдэгдлээ.

Өнгөрсөн хугацаанд барилгын захиалга авдаг, барьж дуусаагүй барилга дээрээ гэрчилгээ авч банк, санхүүгийн байгууллагад барьцаалан зээл авдаг, эцэст нь зээлээ төлж чадалгүй барилгаа зогсоож, захиалагч иргэдийг хохироодог нөхцөл байдал газар авсан байна. Зарим аж ахуйн нэгжүүд эрэн сурвалжлагдаж байгаа бөгөөд газрын болон үл хөдлөх хөрөнгийн маргааны улмаас олон мянган иргэн хохирч, энэ төрлийн гэмт хэргийн тоо тасралтгүй өсөж байгааг онцлов.

Иргэд захиалга өгсөн барилгынхаа явц, гомдол мэдээллийн шийдвэрлэлтийн талаар мэдээлэл авч чададгүй байдлыг өөрчилж, шүүхийн шийдвэр гарсан хэргүүд, битүүмжлэгдсэн эд хөрөнгө, дуудлага худалдааны явц зэрэг бүх мэдээллийг нэгтгэн ангилж, иргэдэд нээлттэй болгох механизмыг бүрдүүлж байгаа аж. 

УИХ-ын Өргөдлийн байнгын хороонд ирүүлсэн иргэдийн хүсэлтийн дагуу ХББОС-ын яамнаас өнгөрсөн тавдугаар сарын 1-30-ны хооронд ажлын хэсэг гаргаж, шалгалт явуулсан байна. Шалгалтаар нийт 44 аж ахуйн нэгжийн 52 орон сууцны төсөлтэй холбоотой гомдлыг авч үзжээ. 

Гол гацаа нь иргэдийн болгоомжгүй байдал, ААН-ийн санхүүгийн хямрал, газрын маргаан, Газрын тухай, Усны тухай, Эрчим хүчний тухай хуулиудыг зөрчсөнөөс үүдэж барилга эхлүүлэх зөвшөөрөлгүй баригдсан зэрэгтэй холбоотой байна. Эдгээр 52 төслийн 50 орчим хувийг нь бичиг баримт, архитектур төлөвлөлтийн даалгаврыг нь цэгцэлж, зөвшөөрлийг хууль ёсны болгосноор засаж залруулах боломжтой гэж дүгнэжээ.

Цаашид намрын чуулганаар хэлэлцүүлэх Барилгын тухай хуулийн шинэчилсэн найруулга болон Орон сууцжуулалтын анхдагч хоёр хуулийн төсөлд барилгын бүтэц даацын угсралтын ажил 50 хувиас дээш гарсан тохиолдолд тухайн компани иргэдээс орон сууцны урьдчилгаа төлбөр цуглуулах эрхтэй байхаар зааж өгчээ. 

Шүүхийн шийдвэр гүйцэтгэх ерөнхий газраас өгсөн мэдээллээр, өнөөдрийн байдлаар 776 гүйцэтгэх баримт бичгээр 50.9 тэрбум төгрөгийн төлбөр гаргуулах шийдвэр гүйцэтгэх ажиллагаа явагдаж байна. Үүнээс төлбөр авагч иргэнээр 774 иргэний 696 гүйцэтгэх баримт бичиг, төлбөр авагч хуулийн этгээдээр 78 баримт бичиг байна.

Шүүхийн шийдвэрээр үйл ажиллагаа гүйцэтгэхгүй байхыг даалгасан шийдвэр гүйцэтгэх ажиллагааны хүрээнд төлбөр төлөгч 21 хуулийн этгээдийн төлбөрийг хэсэгчлэн төлүүлж байна. Харин 29 хуулийн этгээдэд холбогдох 304 гүйцэтгэх баримт бичгийн 24.8 тэрбум төгрөгийн төлбөр нь тухайн аж ахуйн нэгжүүд ямар нэгэн хөрөнгөгүй, төлбөрийн чадваргүй гэсэн төлөвтэй байгаа аж.

Хамгийн өндөр төлбөртэй аж ахуйн нэгжүүдийг танилцуулбал:

• "Март констракшн" ХХК – 7.6 тэрбум төгрөг
• "Сэд дэвжих" ХХК – 4.1 тэрбум төгрөг
• "Гео канон төв" ХХК – 2.6 тэрбум төгрөг
• "Нарны бус" ХХК – 2.2 тэрбум төгрөг
• "Говь" компани – 1.7 тэрбум төгрөг
• "Басма констракшн" ХХК – 1.7 тэрбум төгрөг
• "Болд констракшн" ХХК – 1.5 тэрбум төгрөг
• "Тод Бат Андууд" ХХК – 1.3 тэрбум төгрөг
• "Хайрын хойд" ХХК – 0.7 тэрбум төгрөг
• "Скү стар" тур компани – 0.6 тэрбум төгрөг

Хууль зүй, дотоод хэргийн сайд, Ажлын хэсгийн ахлагчийн зүгээс дараах үүрэг даалгаврыг холбогдох албан тушаалтнуудад өглөө:

-Хамтарсан мөрдөн шалгах ажиллагааг эрчимжүүлж, хэрэгжилтийн үр дүнг долоо хоног бүр ажлын хэсэгт танилцуулах

-Хэрэг шийдвэрлэлт удааширч байгаа шалтгаан нөхцөлийг тодорхойлж, эрх зүйн болон зохион байгуулалтын арга хэмжээ авах

-Гүйцэтгэх баримт бичгийн биелэлтийг эрчимжүүлж, хохирогчдоор нь, мөнгөн дүнгээр нь, он жилээр нь ангилж, ирэх даваа гараг гэхэд нэгдсэн тайлан гаргах. Дуудлага худалдааг иргэдэд ил тод, нээлттэй явуулах

-Захиалга авсан орон сууцны иргэд болон аж ахуйн нэгжүүдийн төлөөлөлтэй уулзалт зохион байгуулж, дуусаагүй барилгуудын хэдэн хувийг энэ онд багтаан дуусгах боломжтойг тодорхойлон, ирэх даваа гарагт ажлын хэсэгт танилцуулах.