🔴 М.Бадамсүрэн: Хүч түрж уул уурхайг олборлоно гэвэл иргэдийг хамгаалж би хууль хүчингүй болгуулах санаачилга гаргана

УИХ-ын гишүүн М.Бадамсүрэн байгаль орчинд нөлөөлөх байдлын үнэлгээний асуудлаар байр сууриа илэрхийлж, уул уурхайн төслүүдэд нутгийн иргэдийн саналыг заавал тусгах шаардлагатайг онцоллоо. Тэрбээр говь талын бүсэд цөлжилт эрчимтэй явагдаж, уул овоо, нуур цөөрмөө хашиж хамгаалахад хүрээд байгаа энэ үед байгаль орчны үнэлгээнд онцгой анхаарал хандуулах ёстойг сануулав.

Төр засгаас төсвийн орлогоо бүрдүүлэхийн тулд байгалийн баялгийг ашиглахыг эрмэлздэг ч үүний тэнцвэрийг орон нутгийн өөрөө удирдах ёсны байгууллага болон нөлөөлөлд өртөж буй иргэд, малчид хангадаг болохыг тэрбээр хэллээ. Оюутолгой, Тавантолгой зэрэг томоохон ордууд байрладаг говийн бүс нутгийг тэмээчид, нутгийн иргэд авч үлдэж байгаа. Хүч түрж уул уурхайг олборлох нь ардчилсан нийгэмд нийцэхгүй. Хуулийн шинэчлэл нэрийн дор нутгийн иргэдийн олон жил амьдран суусан эрхийг зөрчиж, саналыг нь зөвхөн хэлэлцүүлсэн төдийгөөр орхигдуулж болохгүй. Хэрэв багийн Иргэдийн нийтийн хурлаас гарсан саналыг хэрэгжүүлэхгүйгээр хүч түрэн хууль баталж, үүнээс үүдэн сөрөг үр дагавар гарвал талын бүсээс сонгогдсон гишүүний хувьд уг хуулийг хүчингүй болгох төсөл өргөн барина гэдгээ албан ёсоор мэдэгдлээ.

Энэхүү асуултад Байгаль орчин, уур амьсгалын өөрчлөлтийн яамны төлөөлөл хариулахдаа, төсөл хэрэгжих нөлөөллийн бүсэд амьдарч буй иргэдийн 70 ба түүнээс дээш хувийн саналыг үнэлгээнд заавал оруулахаар хуулийн нэмэлт өөрчлөлтөд тусгасан гэв. Мөн шаардлагатай тохиолдолд иргэдийн хурал хуралдаж шийдвэр гаргах бүрэн эрхтэй бөгөөд яамны зүгээс хяналт тавьж, хариуцлагын механизмыг хэрэгжүүлэн ажиллана гэх тайлбарыг өглөө.

Уул уурхай, газрын тосны олборлолт нь ашигт малтмалынхаа шинж чанараас хамааран байгаль орчинд харилцан адилгүй сөрөг нөлөө үзүүлдэг тул хамгийн бага хохиролтой хувилбарыг сонгох нь үнэлгээний гол зорилго байх ёстойг М.Бадамсүрэн гишүүн нэмж тодруулсан юм. Энэ тал дээр УИХ-ын гишүүн О.Уянга байр сууриа илэрхийлж, шинэ хуулийн төслөөр байгаль орчны үнэлгээнээс гадна "нийгмийн үнэлгээ"-г давхар хийдэг болох дэвшилтэт алхам хийгдэж байгааг онцлов. Гэвч хууль батлагдсаны дараа дагалдан гарах журмуудад иргэдийн эрх ашгийг хэрхэн хамгаалах талаар нарийвчлан тусгаж, УИХ-ын Байнгын хороодоос хэрэгжилтэд нь тогтмол хяналт тавьж ажиллах шаардлагатайг санууллаа.