🔴Б.Баярбаатар: "Мансууруулах эм, сэтгэцэд нөлөөт бодисын өнөөгийн нөхцөл байдал" сэдвээр ерөнхий хяналтын сонсгол зохион байгуулна

Монгол Улс мансууруулах бодисын хэрэглэгч улс болсныг УИХ-ын гишүүн Б.Баярбаатар мэдэгдэж, холбогдох хууль тогтоомжийн шинэчлэл болон УИХ-аас ерөнхий хяналтын сонсгол зохион байгуулах талаар мэдээлэл өглөө.

УИХ-ын гишүүн Б.Баярбаатар: 

-Мансууруулах эм, сэтгэцэд нөлөөт бодисын эргэлтэд хяналт тавих тухай хууль анх 2002 онд батлагдаж байх үед улсын хэмжээнд жилд энэ төрлийн хоёрхон гэмт хэрэг бүртгэгдэн шийдвэрлэгдэж байсан. Өдгөө хэрэглээ болон гэмт хэргийн гаралт 2336 хувиар өссөн. Цагдаагийн ерөнхий газраас ирүүлсэн мэдээллээр зөвхөн оны эхний найман сарын байдлаар мансууруулах эм, сэтгэцэд нөлөөт бодисыг хууль бусаар ашиглах 365 гэмт хэрэг бүртгэгдсэн нь өмнөх оны мөн үеэс 206 тохиолдлоор өссөн үзүүлэлт. Энэ төрлийн гэмт хэрэгт өсвөр үе, залуучууд ихээр холбогдож, далд хэрэглэгчдийн тоо сүүлийн жилүүдэд эрчимтэй нэмэгдэж байгаад анхаарал хандуулах шаардлага үүссэн. 

Өнөөдрийн байдлаар хилийн чанадад нийт 41 иргэн ял эдэлж байгаагаас БНХАУ-д 34, БНТУ-д гурав, ХБНГУ-д хоёр, БНСУ-д нэг, Япон улсад нэг иргэн ял эдэлж байна.

Энэн асуудал нь Монгол Улсын үндэсний аюулгүй байдал, хүн амын удмын сан, эрүүл мэнд, язгуур эрх ашигт хор уршиг учруулж байгаа учраас төрийн бодлого, байгууллагуудын уялдаа холбоо, эрх зүйн орчны хэрэгжилтийг нээлттэй авч үзэх зайлшгүй шаардлагатай. Иймд Монгол Улсын Их Хурлын тухай хуулийн наймдугаар зүйлийн 8.1.12, Чуулганы хуралдааны дэгийн тухай хуулийн 119 дүгээр зүйлийн 119.1.2, Хяналт шалгалтын тухай хуулийн 27 дугаар зүйлийн 27.1, 27.3 дахь хэсгийг тус тус үндэслэн "Мансууруулах эм, сэтгэцэд нөлөөт бодисын өнөөгийн нөхцөл байдал" сэдвээр ерөнхий хяналтын сонсгол явуулах саналыг гаргасан. Саналыг УИХ-ын 68 гишүүн гарын үсэг зурж дэмжсэн. 

Хууль зүйн байнгын хорооноос сонсголын товыг тогтооно. Парламентад суудалтай улс төрийн намуудын төлөөллөөс бүрдсэн ажлын хэсэг гарч ажиллаж байна. Олон улсын хэвлэл мэдээллийн байгууллагууд, сайтууд, тэр дундаа АНУ-ын Хууль зүйн яамны албан ёсны эх сурвалжийн мэдээллүүд болон манай төрийн захиргаа, хууль хяналтын байгууллагуудаас ирүүлсэн баримтууд бүрдээд байна. Сонсголын тов өөрчлөгдөөгүй бөгөөд аравдугаар сарын 7-ны өдөр товлосон хугацаандаа явагдана. 

Мансууруулах эм, сэтгэцэд нөлөөт бодисын эргэлтэд хяналт тавих тухай хуулийн шинэчилсэн найруулгын төслийн ажлын хэсэг байгуулагдсан. Хууль батлагдсанаас хойш 24 жилийн дараа шинэчилсэн найруулга орж ирж буй учраас энэ намрын чуулганаар яаралтай батлах шаардлагатай. 

Манай хөрш орнуудад энэ чиглэлийн ялын бодлого маш хатуу байдаг тул манай улсыг ялын бодлого сул байна гэж шүүмжилдэг. Гэхдээ өсвөр насныхан гэнэн томоогүй, бусдыг дуурайх байдлаар хэрэглэгч болсон тохиолдолд хойч үедээ дан ганц хатуу ял шийтгэл оноох уу, эсвэл хор хөнөөлийг нь эмчлэх, урьдчилан сэргийлэх арга зүйг хөгжүүлэх үү гэдгийг хоёр талаас нь цогцоор харах ёстой. Ялын бодлого чанга байх нь зүйн хэрэг боловч нөгөө талдаа эмчилгээ, нөхөн сэргээлтийн чанарыг дээшлүүлэх шаардлага бий. Өнөөдөр Сэтгэцийн эрүүл мэндийн үндэсний төвд ганцхан тасаг энэ чиглэлээр ажиллаж байгаа ч тэнд эмчлүүлсэн иргэдийн 70-аас дээш хувь нь дахин хандаж байгаа нь эмчилгээ үр дүнгүй байгааг харуулж байна. Тиймээс олон улсын сайн туршлагыг хуульд тусгаж, 3.5 сая хүн амтай, үүнийх нь 60-70 хувийг залуучууд эзэлдэг улсын хувьд удмын сан, эрүүл мэндээ хамгаалах дагнасан бодлого явуулах ёстой. 

Монгол Улс Замын-Үүд, Алтанбулаг, "Чингис хаан" олон улсын нисэх буудал зэрэг цөөн боомттой тул хил дээрх тоног төхөөрөмж харьцангуй боломжийн түвшинд ажиллаж байгаа. Гэвч хилээр нэвтрүүлэх арга нарийсч, тухайлбал Гаалийн ерөнхий газрын лабораторийн шинжилгээгээр цахилгаан тамхины шингэн (вейп), кофе болон фитнессийн уураг зэрэгт мансууруулах бодис шингээн оруулж ирж буй тохиолдлууд бүртгэгдсэн. 

Хууль эрх зүйн орчны хувьд мансууруулах бодис тээвэрлэх, зуучлах, орон байраар хангах зэрэг зарим үйлдлийг гэмт хэрэгт тооцохгүй, Зөрчлийн тухай хуулиар шийдвэрлэж буй нь өрөөсгөл байгаа. Эдгээр эрүүгийн гэмт хэргийн шинжтэй үйлдлүүдийг Эрүүгийн хуульд шилжүүлэн эрүүжүүлэх зайлшгүй шаардлага байгаа. Тоо баримттай нарийвчилсан мэдээллийг хуулийн хэлэлцүүлгийн явцад дэлгэрэнгүй танилцуулна гэв.