Нефтийн хямрал бүрийн дараа эдийн засгийн томоохон уналт болдог гэв
Ойрхи Дорнодод үүссэн зэвсэгт мөргөлдөөний улмаас дэлхийн эдийн засаг "газрын тосны цочролд" ороод байна.
Хоёрдугаар сарын сүүлчээр Иран, АНУ болон Израил улсуудын хооронд эхэлсэн цэргийн мөргөлдөөн нь дэлхийн түүхий эдийн хамгийн чухал суваг болох Ормузын хоолойг бараг бүрэн хаахад хүргэв. Үүний улмаас өдөрт 20 сая баррель буюу дэлхийн нийт нийлүүлэлтийн 20 орчим хувь тасалдаж, Брент маркийн газрын тосны үнэ нэг баррель нь 110 ам.долларт хүрч өслөө.
Санхүүгийн томоохон байгууллагууд 2026 онд дэлхийн эдийн засаг уналтад орох магадлалыг эрс нэмэгдүүлж байна. Moody’s Analytics-ийн шинжээч Марк Занди эдийн засгийн уналтын магадлалыг 49 хувь гэж тодорхойлсон бөгөөд хэрэв үнэ буурахгүй бол эрсдэл 50 хувиас давна гэж анхаарууллаа. Мөн EY-Parthenon болон Sullivan Report-ийн зүгээс уналт болох магадлалыг 40 хувь гэж үзэж байгаа бол Goldman Sachs АНУ-ын эдийн засгийн эрсдэлийг 30 хувь болгон ахиулжээ.
Түүхэн туршлагаас үзэхэд АНУ-ын сүүлийн есөн удаагийн эдийн засгийн уналтын найм нь эрчим хүчний үнийн огцом өсөлтөөс үүдэлтэй байдаг. Шинжээчид өнөөгийн нөхцөл байдлыг 1973 оны Арабын орнуудын хориг болон 1979 оны Ираны хувьсгалтай шууд харьцуулж байна.
Ялангуяа Европ болон Япон улсууд өндөр инфляци ба бага өсөлт хавсарсан "стагфляцийн цочролд" орох хамгийн өндөр эрсдэлтэй байгаа бөгөөд газрын тосны үнэ 125 ам.долларт хүрвэл Евро бүс бүхэлдээ хямралд нэрвэгдэх төлөвтэй байна.
Эрчим хүчний үнэ өндөр түвшинд хадгалагдаж байгаа нь төв банкуудыг бодлогын хүүгээ бууруулах төлөвлөгөөгөө эргэн харахад хүргэв. АНУ-ын Холбооны нөөцийн сан 2026 онд хүүгээ хэд хэдэн удаа бууруулахаар төлөвлөж байсан ч инфляцийн дарамтаас шалтгаалан энэ онд ердөө ганц удаа хүүгээ бууруулах төлөвтэй байна. Гэсэн хэдий ч 1970-аад онтой харьцуулахад дэлхийн эдийн засаг эрчим хүчнээс хамааралтай байдал нь харьцангуй багассан бөгөөд Эдийн засгийн хамтын ажиллагаа, хөгжлийн байгууллагын (OECD) орнуудын цахилгаан эрчим хүчний 30 гаруй хувийг сэргээгдэх эрчим хүч бүрдүүлж байгаа нь тодорхой хэмжээний хамгаалалт болж байна.
Одоогийн байдлаар АНУ-ын эдийн засгийн өсөлт 2026 оны хоёрдугаар хагаст 1.25-1.75 хувь хүртэл саарах төлөвтэй байна. Хэдийгээр эдийн засгийн бүрэн хэмжээний уналт хараахан баталгаажаагүй байгаа ч эрчим хүчний өндөр зардал, хөдөлмөрийн зах зээлийн туйлдал болон геополитикийн тодорхойгүй байдал нь дэлхийн эдийн засгийг 2022 оны эрчим хүчний хямралаас хойшхи хамгийн эмзэг цэгт авчирлаа. Хэрэв нийлүүлэлтийн тасалдал үргэлжилбэл үнэ 150 ам.долларт хүрч болзошгүйг шинжээчид сануулж байна.
Эх сурвалж:
• economictimes.indiatimes.com
• iea.org
Сэтгэгдэл (0)
Уншигч та сэтгэгдэл бичихдээ бусдын нэр төрд халдахгүй, ёс бус, бүдүүлэг үг хэллэг ашиглахгүй байж, өөрийн болоод хүний үзэл бодлыг хүндэтгэнэ үү.