Ерөнхий сайд Г.Занданшатар "Оюу Толгой" компаниас ус бохирдуулсны төлбөр авахыг үүрэг болгов

Ерөнхий сайд Г.Занданшатар Дэлхийн усны өдрийг тохиолдуулан Усны газарт ажиллах үеэрээ "Оюу Толгой" ХХК болон бусад томоохон аж үйлдвэрийн газруудаас ус бохирдуулсны төлбөр авч эхлэхийг албан ёсоор үүрэг болголоо.

Энэхүү шийдвэр нь байгаль орчны хариуцлагыг олон улсын стандартын түвшинд хүргэх, "Ус ханган нийлүүлэгч нь хамгаалагч, бохирдуулагч нь төлбөр төлөгч" гэсэн зарчмыг хэрэгжүүлэх зорилготой юм. Засгийн газрын тэргүүн НҮБ-ын Усны конвенц болон тогтвортой хөгжлийн зорилтуудад нийцүүлэн, үйлдвэрлэлийн зориулалтаар ус ашиглаж буй бүх аж ахуйн нэгжүүдэд энэ журмыг ижил тэгш мөрдүүлэхийг даалгав.

Усны газраас гаргасан тоо баримтаар "Оюу Толгой" компани 2020-2025 оны хооронд жил бүр дунджаар 12.3-17.0 сая шоо метр ус бохирдуулсан гэх тооцоо гарчээ. Энэхүү их хэмжээний усны нөөцийг хамгаалах, нөхөн сэргээх зардлыг бохирдуулагч тал хариуцах ёстой гэж үзэж байна. Шинэ зааварчилгаа нь зөвхөн нэг компаниар хязгаарлагдахгүй бөгөөд улс даяар үйл ажиллагаа явуулж буй, усны нөөцөд сөрөг нөлөө үзүүлж байгаа бүх үйлдвэрүүдэд хамааралтай болохыг Ерөнхий сайд онцоллоо.

Энэхүү алхам нь төрийн зүгээс тус төслийн үр ашгийг нэмэгдүүлэх чиглэлээр авч хэрэгжүүлж буй цуврал арга хэмжээний нэг хэсэг юм. Засгийн газар 2026 онд багтаан ногдол ашиг авч эхлэх шаардлагыг тавьж байгаа бөгөөд төслийн үр өгөөжийн 60-аас дээш хувийг ард иргэдэд хүртээх байр суурьтай байна. Саяхан Рио Тинто компанийн удирдлагуудтай хийсэн уулзалтын үеэр менежментийн төлбөрийг бууруулах, зээлийн хүүг 11 хувиас 6 хувь хүртэл багасгах асуудлыг хөндсөн бөгөөд 2030 он гэхэд үйл ажиллагааны хувьд бие даасан байдалд шилжих зорилтыг дэвшүүлээд байгаа юм.

Хууль эрх зүйн хүрээнд Үндсэн хуулийн 6.2-т заасан байгалийн баялгийн үр өгөөжийн дийлэнх нь ард түмэнд очих ёстой гэсэн заалтыг мөрдлөг болгож байна. Үүнээс гадна тус компани 2021-2022 оны үйл ажиллагаанд хийсэн аудитын шалгалтаар илэрсэн 440 сая ам.доллар буюу 1.6 их наяд төгрөгийн татварын өр, торгуулийг энэ сарын эхээр төлж барагдуулсан билээ. Хэдийгээр компани олон улсын арбитрын шүүхэд маргаан үүсгэсэн хэвээр байгаа ч дотоодын байгаль орчны зохицуулалтыг чангатгах замаар эдийн засгийн шаардлагыг биелүүлэх шахалт үзүүлж байна.

Ус бохирдуулсны төлбөрийг хураан авах шийдвэр нь байгалийн баялгийг зүй зохистой ашиглах, байгаль орчныг хамгаалах чиглэлд хийгдэж буй томоохон шинэчлэл юм. Цаашид томоохон төслүүдээс хүртэх үр ашгийг нэмэгдүүлэх, олон улсын стандартыг дотоодын үйлдвэрлэлд нэвтрүүлэх замаар тогтвортой хөгжлийг хангах бодлого үргэлжилнэ. Энэхүү шийдвэр нь уул уурхайн салбарт хариуцлагатай ажиллагааг төлөвшүүлэхэд чухал нөлөө үзүүлэх төлөвтэй байна.