🔴Ж.Энхбаяр: АИ-92 бензиний үнийг ирэх зургаадугаар сарын сүүл хүртэл тогтвортой барина

Ойрх Дорнодод өрнөж буй зэвсэгт мөргөлдөөнөөс шалтгаалан дэлхийн зах зээлд шатахууны үнэ өсөх бодит эрсдэл үүсээд байна. Тус бүс нутаг нь дэлхийн байгалийн хий, газрын тосны нийлүүлэлтийн гол зангилаа учраас олон улсын эдийн засагт хүчтэй нөлөө үзүүлж эхэллээ. Өнөөдрийн байдлаар дэлхийн 50 гаруй улс орон үүсээд буй нөхцөл байдлыг "хямралт үе" гэж тодорхойлон, эдийн засгийн онцгой дэглэм тогтоож, төсөв болон эрх зүйн зохицуулалтын арга хэмжээнүүдийг авч байна.

Монгол Улсын хувьд шатахууны хэрэгцээнийхээ 96-97 хувийг ОХУ-аас авдаг бөгөөд нийлүүлэгч талын үйлдвэрлэл тогтвортой байгаа тул шатахууны хомсдол үүсэхгүй. Гэсэн хэдий ч үнийн өсөлт гол эрсдэл болоод байна. Тухайлбал, дизель түлшний үнэ дээр 1500 төгрөгийн зөрүү үүсээд байгаа юм. Засгийн газраас өнгөрсөн өвөл авч хэрэгжүүлсэн нөөц бүрдүүлэх ажлын үр дүнд шатахуун, дизель түлш, онгоцны түлшний тодорхой нөөцтэй байгаа тул үнийн огцом өсөлтийг тодорхой хугацаанд барьж, зохицуулах боломжтой гэж үзэж байна.

Эдийн засаг, хөгжлийн яамнаас шатахууны үнийн өсөлт инфляц, эрчим хүч, хүнсний хангамж болон уул уурхайн экспортод хэрхэн нөлөөлөх талаарх нарийвчилсан судалгааг тогтмол хийж байна. Засгийн газраас санхүү, эдийн засгийн хямралт байдлаас урьдчилан сэргийлэх төлөвлөгөөг боловсруулж, УИХ-д танилцуулахаар бэлтгэж байна. Энэхүү төлөвлөгөө нь Ковидын үеийн хуультай адил Засгийн газарт шуурхай, шийдэмгий шийдвэр гаргах чадамжийг олгож, эрсдэлийг хохирол багатай даван туулахад чиглэгдэх юм.

Цаашид инфляцын дарамтыг бууруулах, иргэдийн орлогыг үнийн өсөлтөөс хамгаалах бодлого баримтална. Үүний тулд төрийн байгууллагууд хэмнэлтийн горимд шилжиж, давхардсан чиг үүргийг цэгцлэх, төрийн өмчит компаниудын үр ашгийг нэмэгдүүлэх зэрэг зохион байгуулалтын арга хэмжээг авч эхэллээ. Мөн эдийн засгийн хүндрэлтэй үед улсын төсвийн хөрөнгө оруулалттай төсөл хөтөлбөрүүдийг ач холбогдлоор нь эрэмбэлэх шаардлага үүсэж байна.

Хаврын тариалалтын ажил эхэлж байгаатай холбогдуулан хүнсний гол нэрийн бүтээгдэхүүний үнийг тогтвортой байлгахад онцгой анхаарч байна. Нефть бүтээгдэхүүн импортлогчидтой зөвшилцсөний үндсэн дээр тариалалтад шаардлагатай 10 мянган тонн дизель түлшийг өвлийн нөөцөөс хямд үнээр нийлүүлэхээр боллоо. Энэ нь намрын ургац хураалтын дараах гурил, төмс, хүнсний ногооны үнийг тогтвортой хадгалах суурь нөхцөл болох юм.

Шатахууны үнийн тухайд АИ-92 бензиний үнийг ирэх зургаадугаар сарын сүүл хүртэл тогтвортой барих зохицуулалт хэвээр үргэлжилнэ. Харин дизель түлш болон АИ-95 бензиний үнэ дэлхийн зах зээлийн ханш буюу Сингапурын биржийн үнийг дагаж хөдөлнө. Нөгөөтэйгүүр, дэлхий дахинд үүссэн нөхцөл байдал манай экспортын бүтээгдэхүүний үнэ өсөхөд нөлөөлж байгаагаас гадна Ойрх Дорнодыг чиглэдэг жуулчдын урсгал манай бүс нутаг руу шилжих аялал жуулчлалын таатай боломжийг бүрдүүлж байна.

Урт хугацаандаа шатахууны хамаарлаас гарахын тулд Алтанширээгийн газрын тос боловсруулах үйлдвэрийн бүтээн байгуулалтыг эрчимжүүлж, дотоодын хайгуул, олборлолтын хөрөнгө оруулалтыг татах бодлого баримтална. Мөн валютын нөөцийг нэмэгдүүлэх зорилгоор томоохон төслүүдийг хөдөлгөж эхэлсэн бөгөөд Тавантолгой ордын нэг хэсэгт олборлолт явуулах тендерт оролцогчид 500 саяас 1 тэрбум ам.долларын урьдчилгаа төлбөр төлөх санал ирүүлээд байна.

Засгийн газраас Эдийн засгийн эрх чөлөөний хууль, Татварын багц хууль, Зөвшөөрлийн хууль зэрэг хөрөнгө оруулалтын орчныг сайжруулах багц хуулиудыг УИХ-д өргөн барьсан. Эдгээр хууль эрх зүйн шинэчлэлийг яаралтай хийснээр гадаадын хөрөнгө оруулалтыг татах, эдийн засгийн дархлааг бэхжүүлэх боломж бүрдэнэ гэж үзэж байна. Төрийн зүгээс хяналт шалгалтыг цэгцэлж, бизнесийн таатай орчныг бүрдүүлэх нь энэ цаг үеийн гол бодлого байх болно гэлээ.