Ойрхи Дорнодын мөргөлдөөнөөс шалтгаалж газрын тосны үнэ 100 ам.долларын босгыг давлаа
2026 оны гуравдугаар сарын 22-23-ны байдлаар Ойрхи Дорнодод үүсээд буй зэвсэгт мөргөлдөөний улмаас дэлхийн зах зээл дээр газрын тосны үнэ 100 ам.долларын босгыг тогтвортой даваад байна. Хамгийн сүүлийн үеийн арилжааны мэдээллээр Brent маркийн газрын тосны үнэ нэг баррель нь 107 ам.доллароос дээш хэлбэлзэж байгаа бөгөөд энэ нь дэлхийн эдийн засагт томоохон цохилт болж эхэллээ. Уг хямрал нь АНУ болон Израил улс Ираны цэргийн болон цөмийн дэд бүтцэд агаарын цохилт өгснөөс үүдэлтэй бөгөөд өдгөө гурав дахь долоо хоногтоо үргэлжилж байна.
Энэхүү хямрал 2026 оны хоёрдугаар сарын 28-нд АНУ болон Израил улс Ираны стратегийн байгууламжуудад хамтарсан агаарын дайралт хийснээр эхэлсэн юм. Үүний хариуд Иран улс дэлхийн эрчим хүчний тээвэрлэлтийн гол зангилаа болох Ормузын хоолойг хааж, бүс нутгийн эрчим хүчний дэд бүтцүүд рүү халдлага үйлдэж эхэлсэн нь нийлүүлэлтийн гинжин хэлхээг тасалдуулав. Гуравдугаар сарын 9-ний өдөр Brent маркийн тос 119 ам.долларт хүрч байсан бол сүүлийн өдрүүдэд 107 ам.доллар орчимд тогтож байгаа нь 2022 оны Орос-Украины дайнаас хойших хамгийн өндөр үзүүлэлт болж байна.
Дэлхийн нийт газрын тос болон шингэрүүлсэн байгалийн хийн (LNG) тээвэрлэлтийн 20 хувь буюу өдөрт 20 сая баррель түүхий эд дамждаг Ормузын хоолой бараг бүрэн хаагдсан нь эрчим хүчний зах зээлийг сандаргаж байна. Мөргөлдөөний явцад Катарын "Ras Laffan" байгалийн хийн зангилаа халдлагад өртөж, ноцтой хохирол амссан төдийгүй Саудын Араб, Арабын Нэгдсэн Эмират, Кувейт улсын газрын тос боловсруулах үйлдвэрүүд Ираны пуужин, дроны цохилтод өртжээ. Үүний улмаас Ирак, АНЭУ зэрэг томоохон олборлогчид экспортоо зогсоож, олборлолтоо албадан бууруулахаас өөр аргагүйд хүрээд байна.
Олон улсын эрчим хүчний агентлаг (IEA) зах зээлийг тогтворжуулах зорилгоор гишүүн орнуудынхаа стратегийн нөөцөөс 400 сая баррель газрын тосыг яаралтай гаргахаар тохиролцсон ч үнийн өсөлтийг зогсооход хүндрэлтэй байна. Шатахуун болон бордооны үнэ дэлхий даяар огцом өссөн нь хүнсний аюулгүй байдалд эрсдэл учруулж, инфляцийг хөөрөгдөх гол хүчин зүйл болов. Санхүүгийн зах зээлд Японы Nikkei 225 болон Өмнөд Солонгосын KOSPI индексүүд 6-7 хувиар унасан нь хөрөнгө оруулагчид эдийн засгийн зогсонги байдал болон инфляци зэрэгцэн явагдах "стагфляци"-аас ихээхэн болгоомжилж байгааг илтгэж байна.
Одоогийн байдлаар АНУ-ын Ерөнхийлөгч Дональд Трамп болон Израил улсын зүгээс Ираны эрчим хүчний байгууламжууд руу хийх цохилтоо түр зогсоож байгаагаа мэдэгдсэн нь зах зээлд бага зэрэг хүлээлт үүсгэлээ. Гэсэн хэдий ч Ормузын хоолой хаалттай хэвээр байгаа бөгөөд шинжээчид хямрал удаан үргэлжилбэл газрын тосны үнэ нэг баррель нь 150 ам.долларт хүрэх бодит эрсдэлтэйг анхааруулж байна. Олон улсын хамтын нийгэмлэг бүс нутгийн хурцадмал байдлыг намжаах дипломат гарцыг эрэлхийлж байгаа ч эрчим хүчний зах зээл тогтворгүй хэвээр байна.
Эх сурвалж:
• itoim.mn
• news.mn
• wsls.com
Сэтгэгдэл (0)
Уншигч та сэтгэгдэл бичихдээ бусдын нэр төрд халдахгүй, ёс бус, бүдүүлэг үг хэллэг ашиглахгүй байж, өөрийн болоод хүний үзэл бодлыг хүндэтгэнэ үү.