🔴УИХ-ын гишүүн О.Номинчимэг Тамхины хяналтын тухай хуулийг яаралтайгаар хэлэлцэж батлахыг уриаллаа

УИХ-ын 78 гишүүн Тамхины хяналтын тухай хуулийг яаралтай батлахыг уриаллаа

УИХ-ын хаврын чуулган нээгдсэнтэй холбогдуулан Тамхины хяналтын тухай хуульд нэмэлт өөрчлөлт оруулах тухай хуулийн төслийг санаачлагч гишүүд болон ажлын хэсгийн бүрэлдэхүүн мэдээлэл хийлээ. Уг хуулийн төслийг 2024 оны есдүгээр сард өргөн барьж, хэлэлцэх эсэхийг нь шийдвэрлэсэн боловч хэлэлцүүлгийн шатанд жил орчим хугацаанд удаашралтай байгааг гишүүд онцолж байна. Сонгогчид болон эцэг эхчүүдийн зүгээс хүүхэд залуусын дунд гаарч буй тамхины хэрэглээг хязгаарлах хууль эрх зүйн орчныг яаралтай бүрдүүлэхийг шаардсаар байгаа юм.

Монгол Улс тамхины хэрэглээгээрээ Ази, Номхон далайн бүс нутагтаа хамгийн өндөр үзүүлэлттэй орнуудын тоонд орж байна. Нийт хүн амын 28-29 хувь нь тамхины хэрэглээтэй байгаагаас гадна өсвөр үеийнхний дунд шинэ төрлийн тамхи буюу "вэйп"-ний хэрэглээ аюултай түвшинд хүрчээ. Судалгаагаар 13-17 насны дөрвөн хүүхэд тутмын нэг нь тамхи хэрэглэж байгаа гэх боловч бодит байдал дээр энэ тоо хамаагүй өндөр байгааг багш, сурган хүмүүжүүлэгчид анхааруулж байна.

Хэвлэлийн хурлын үеэр электрон тамхитай холбоотой нэгэн ноцтой мэдээллийг дурдсан нь мансууруулах бодисын асуудал байв. Цагдаагийн ерөнхий газраас ирүүлсэн мэдээллээр 2022-2025 оны хооронд мансууруулах эм, сэтгэцэд нөлөөт бодисыг электрон тамхины шингэн хэлбэрээр нуун далдалж тээвэрлэсэн 19 гэмт хэрэг бүртгэгджээ. Олон улсын хэмжээнд ч электрон тамхийг никотиноос гадна хар тамхи, хүчтэй тайвшруулах бодис дамжуулах хэрэгсэл болгон ашиглах болсон тул НҮБ-аас тусгай ажиллагаа явуулж эхэлсэн байна.

Мөн Евразийн эдийн засгийн холбооны улсуудтай байгуулсан худалдааны хэлэлцээрийн дагуу Орос, Казахстан, Беларусь зэрэг таван улсаас орж ирэх янжуур тамхины гаалийн татварыг тэглэсэн нь Монгол Улсыг "тамхины диваажин" болгох эрсдэл үүсгээд байна. УИХ-аас Засгийн газарт энэ асуудлыг татварын хуулиар зохицуулах чиглэл өгсөн боловч одоогоор Эдийн засаг, хөгжлийн яам болон Сангийн яамны зүгээс тодорхой арга хэмжээ аваагүй байгааг шүүмжиллээ.

Нийгмийн эрүүл мэндийн мэргэжилтнүүдийн зүгээс электрон тамхи нь тамхинаас гаргах хэрэгсэл биш, харин ч никотины хамаарлыг нэмэгдүүлж байгааг анхааруулж байна. 2019 онд өсвөр үеийнхний 3.5 хувь нь вэйп хэрэглэдэг байсан бол 2024 онд энэ үзүүлэлт 29 хувь болж огцом өсжээ. Тамхи үйлдвэрлэгчид гоёмсог савлагаа, жимсний амтаар хүүхдүүдийг төөрөгдүүлж, ирээдүйн байнгын хэрэглэгчдийг бэлтгэж байгаа тул хуулийн зохицуулалтыг цаг алдалгүй хийх шаардлагатайг Эрдэнэхүү эмч онцлов.

Гаалийн төв лабораторийн шинжилгээгээр электрон тамхины дээжийн тоо сүүлийн жилүүдэд хоёр дахин нэмэгдэж, соролтын тоо нь 6-10 мянга байснаас 30 мянга хүртэл өсжээ. Энэ нь хэрэглэгч химийн бодис, никотиныг илүү удаан хугацаагаар, өндөр тунгаар хэрэглэх нөхцөлийг бүрдүүлж байна. Иймд шинэ төрлийн тамхинд татвар тогтоох, тусгай зөвшөөрөлтэй болгох, орчин тойрны хязгаарлалт хийх зэрэг зохицуулалтуудыг тусгасан хуулийн төслийг энэ хаврын чуулганаар заавал батлахыг ажлын хэсгийнхэн уриаллаа.