Хойд тэнгисийн ёроолд 100 метр өндөр цунами үүсгэсэн солирын тогоог баталгаажуулжээ
Эдинбургийн Хериот-Ватт их сургуулийн доктор Уисдин Николсон болон Империал коллежийн профессор Гарет Коллинз нарын ахалсан судалгааны баг Хойд тэнгисийн ёроолд орших "Силверпит" (Silverpit) тогоог солир унаснаас үүссэн болохыг албан ёсоор баталлаа. Одоогоос 43-46 сая жилийн өмнө болсон энэхүү үйл явдал нь олон жил үргэлжилсэн эрдэмтдийн маргааныг эцэслэн шийдвэрлэсэн бөгөөд тухайн үед 100 метрээс өндөр "мега-цунами" үүсэж байсныг шинжлэх ухааны үндэслэлтэйгээр тогтоосон байна.
Судалгааны үр дүнгээс үзэхэд уг гамшгийг тарьсан солир нь ойролцоогоор 160 метр өндөр буюу хөлбөмбөгийн талбайгаас ч том хэмжээтэй байжээ. Солир тэнгисийн ёроолыг хүчтэй мөргөх үед 1.5 км өндөрт чулуулаг болон усны багана үүсгэн агаарт шидсэн байна. Уг асар том багана эргэж нурахдаа 100 метрээс өндөр буюу Лондоны Биг Бен цамхгаас ч давсан хэмжээний цунамиг үүсгэсэн нь тухайн үеийн далайн экосистемд асар их сүйрэл дагуулсан гэж үзэж байна.
Эрдэмтэд энэхүү нээлтийг хийхдээ газар хөдлөлтийн шинэ дүрслэл болон тухайн бүс нутгийн газрын тосны цооногоос авсан чулуулгийн дээжинд нарийвчилсан шинжилгээ хийжээ. Шинжилгээгээр зөвхөн асар их даралтын нөлөөгөөр үүсдэг "шоконд орсон" (shocked quartz) кварц болон хээрийн жоншны талстуудыг олж илрүүлсэн нь солир унасныг батлах гол нотолгоо болсон юм. Энэхүү "нууц зэвсэг" нь байгалийн бусад үзэгдлээс бус, зөвхөн сансрын биет дэлхийтэй мөргөлдөх үед үүсдэг онцлогтой.
Уг солирын тогоо нь Их Британийн Йоркшир эргээс 130 орчим км зайд, Хойд тэнгисийн ёроолд 700 метрийн гүнд нуугдаж байсан юм. Хэдийгээр энэхүү мэдээлэл нь 2026 оны 3-р сард олон нийтэд танилцуулагдсан ч энэ нь өнөөдөр болсон байгалийн гамшиг биш, харин олон сая жилийн өмнөх нууцыг орчин үеийн технологиор тайлсан шинжлэх ухааны томоохон ололт гэдгийг судлаачид онцолж байна.
Энэхүү нээлт нь дэлхийн геологийн түүх болон далайн ёроолын бүтцийг судлахад чухал ач холбогдолтой юм. Олон сая жилийн өмнөх аймшигт сүйрлийн хэмжээг нарийн тогтоосноор эрдэмтэд ирээдүйд гарч болзошгүй сансрын биетийн аюулаас сэргийлэх, түүний үр дагаврыг загварчлан тооцоолох шинэ боломжуудыг нээж байна.
Эх сурвалж:
• geo.tv
Сэтгэгдэл (0)
Уншигч та сэтгэгдэл бичихдээ бусдын нэр төрд халдахгүй, ёс бус, бүдүүлэг үг хэллэг ашиглахгүй байж, өөрийн болоод хүний үзэл бодлыг хүндэтгэнэ үү.