Ойрх Дорнодын мөргөлдөөнөөс үүдэж газрын тосны үнэ 100 ам.долларын босгыг давлаа
2026 оны 3-р сарын 9-ний байдлаар Ойрх Дорнодод үүсээд буй зэвсэгт мөргөлдөөн шатлан өргөжиж байгаатай холбоотойгоор дэлхийн зах зээл дээр газрын тосны үнэ сүүлийн гурван жил хагасын хугацаан дахь хамгийн дээд түвшиндээ хүрч, нэг баррель нь 100 ам.долларын босгыг давлаа. Brent маркийн тосны үнэ 20 гаруй хувиар өсөж, нэг баррель нь 114-115.50 ам.долларт хүрсэн бол АНУ-ын WTI маркийн тосны үнэ 25 орчим хувиар өсөж, 114 ам.долларт хүрээд байна. Энэ нь 2022 оны Орос-Украины дайнаас хойш газрын тосны үнэ ийм өндөр түвшинд хүрсэн анхны тохиолдол болж байна.
АНУ болон Израил улс 2026 оны 2-р сарын 28-нд Иранд хамтарсан агаарын цохилт өгснөөр "Ираны дайн" гэгдэх мөргөлдөөн албан ёсоор эхэлсэн юм. Нөхцөл байдал 3-р сарын 8-наас 9-нд шилжих шөнө улам хурцадсан бөгөөд Израил улс Ираны Тегеран дахь газрын тосны агуулахуудыг бөмбөгдсөн байна. Үүнтэй зэрэгцэн Ираны Дээд удирдагч Али Хаменей амь үрэгдсэн тухай мэдээлэл цацагдсан нь бүс нутгийн тогтворгүй байдлыг дээд цэгт нь хүргэлээ. Бахрейн улс Ираныг цэвэр усны үйлдвэрт нь цохилт өгсөн гэж буруутгаж байгаа бол Ирак, Кувейт, АНЭУ зэрэг орнууд тээвэрлэлтийн гацалтаас үүдэн олборлолтоо бууруулж эхэлжээ.
Нийлүүлэлтийн гинжин хэлхээнд үүссэн хамгийн том асуудал нь Ормузын хоолойн тээвэрлэлт бараг бүрэн зогссон явдал юм. Дэлхийн газрын тосны нийлүүлэлтийн 20 орчим хувь буюу өдөрт 15-20 сая баррель тос дамждаг энэхүү стратегийн чухал зам Ираны аюул заналаас үүдэн хаагдаад байна. Үүний улмаас Ойрх Дорнодын тос экспортлогч томоохон орнууд тээвэрлэлтийн саатлыг "давагдашгүй хүчин зүйл" буюу force majeure гэж зарлах нөхцөл байдалд хүрээд байгаа бөгөөд энэ нь дэлхийн зах зээл дээрх хомсдолыг улам даамжруулж байна.
Эрчим хүчний үнийн огцом өсөлт нь дэлхийн хөрөнгийн зах зээлд хүчтэй цохилт өглөө. Азийн хөрөнгийн биржүүд дээр Японы Nikkei 225 индекс 7 хувиар, Өмнөд Солонгосын KOSPI индекс 8 хувиар тус тус унасан үзүүлэлттэй байна. Эдийн засагчид дэлхий даяар стагфляци буюу эдийн засгийн зогсонги байдал ба өндөр инфляци зэрэгцэн үүсэх аюулаас сэрэмжлүүлж байна. Олон улсын валютын сангийн тооцоолсноор, газрын тосны үнэ 10 хувиар өсөх тутамд дэлхийн инфляцийн түвшин 0.4 хувиар нэмэгдэх эрсдэлтэй байгаа юм.
АНУ-ын Ерөнхийлөгч Дональд Трамп үүсээд буй нөхцөл байдалтай холбогдуулан Truth Social сүлжээгээр дамжуулан байр сууриа илэрхийллээ. Тэрээр газрын тосны үнийн өсөлтийг АНУ болон дэлхийн аюулгүй байдал, энх тайвны төлөө төлөх багахан үнэ гэж тодорхойлсон байна. Түүнчлэн Ираны цөмийн аюул заналыг бүрэн устгасны дараа эрчим хүчний үнэ эргээд хурдан буурна гэдэгт итгэлтэй байгаагаа тэмдэглэжээ. Гэсэн хэдий ч АНУ-ын дотоодын зах зээлд шатахууны үнэ нэг галлон нь 3.45 ам.долларт хүрч, ганцхан долоо хоногийн дотор 47 центээр өссөн нь иргэдийн амьжиргаанд нөлөөлж эхэлсэн байна.
Шинжээчдийн үзэж байгаагаар, хэрэв Ойрх Дорнодын зэвсэгт мөргөлдөөн ойрын хугацаанд намжихгүй бол газрын тосны үнэ нэг баррель нь 150-200 ам.долларт хүрч магадгүй байна. Олон улсын хамтын нийгэмлэг болон эрчим хүчний томоохон импортлогч орнууд нөхцөл байдлыг анхааралтай ажиглаж байгаа бөгөөд цаашид үүсэх эдийн засгийн хямралаас сэргийлэх арга замуудыг эрэлхийлж байна.
Сэтгэгдэл (0)
Уншигч та сэтгэгдэл бичихдээ бусдын нэр төрд халдахгүй, ёс бус, бүдүүлэг үг хэллэг ашиглахгүй байж, өөрийн болоод хүний үзэл бодлыг хүндэтгэнэ үү.