Омар Яги цөлийн агаараас өдөрт 1000 литр ус гаргах төхөөрөмж бүтээжээ
2025 оны Химийн салбарын Нобелийн шагналт профессор Омар Яги цөлийн хуурай агаараас өдөрт 1000 литр хүртэл цэвэр ус гаргах чадалтай, нарны эрчим хүчээр ажилладаг шинэ төхөөрөмжөө танилцууллаа.
Калифорнийн их сургуулийн Беркли дэх салбарын эрдэмтэн тэрээр "Металл-органик бүтэц" (MOF) хэмээх молекулын түвшинд инженерчилсэн материалыг ашиглан энэхүү технологио хөгжүүлсэн байна. Энэхүү нээлт нь дэлхий даяар ундны усны хомстолд орсон 2.2 тэрбум хүнд амьдралын чухал эх үүсвэр болох боломжтой гэж мэргэжилтнүүд үзэж байна.
MOF буюу "ухаалаг хөвөн" гэж нэрлэгддэг материал нь асар их дотоод гадаргуутай бөгөөд ердөө нэг грамм нь хөлбөмбөгийн талбайтай тэнцэх хэмжээний талбайг бүрхэж чаддаг. Энэхүү өвөрмөц бүтэц нь агаар дахь усны молекулуудыг маш бага чийгшилтэй нөхцөлд ч барьж авах чадвартай. Уламжлалт төхөөрөмжүүд агаараас ус гаргахын тулд их хэмжээний цахилгаан зарцуулж хөргөлт хийдэг бол Омар Ягигийн зохион бүтээсэн систем нь зөвхөн нарны гэрэл, эсвэл бага хэмжээний дулааны энергийг ашиглан чийгийг ялгаж авдаг байна.
Шинэ төхөөрөмжийг АНУ-ын Үхлийн хөндий (Death Valley) болон Мохаве цөлийн хамгийн хатуу ширүүн нөхцөлд туршихад 20 хувиас бага чийгшилтэй агаараас усыг 41-66 хувийн үр ашигтайгаар гаргаж авчээ. Үйлдвэрлэлийн зориулалттай хувилбар нь ойролцоогоор 20 футын тээврийн чингэлэгтэй тэнцэх хэмжээтэй бөгөөд төвлөрсөн дэд бүтэцгүй алслагдсан бүс нутгуудад бие даасан усны хангамж бий болгох зорилготой. Профессор Омар Яги өөрөө Иорданы дүрвэгсдийн хуаранд усны гачигдал дунд өссөн нь энэхүү технологийг бүтээх гол хөшүүрэг болсон гэдгийг онцолсон юм.
Түүний үүсгэн байгуулсан "Atoco" стартап компани уг технологийг арилжааны эргэлтэд оруулахаар ажиллаж байгаа бөгөөд 2026 оны сүүлээс захиалга авч эхлэхээ мэдэгдээд байна. Эхний ээлжинд Карибын тэнгисийн арлууд зэрэг байгалийн гамшигт өртөмтгий бүс нутгуудад усны нөөцийг баталгаажуулах, мөн ган гачигт нэрвэгдсэн газруудын хиймэл оюун ухааны дата төвүүдийг хөргөхөд ашиглахаар төлөвлөжээ. Энэ нь эрчим хүч их шаарддаг далайн ус давсгүйжүүлэх үйлдвэрүүдээс хамаагүй хэмнэлттэй, байгальд ээлтэй хувилбар болж байна.
Агаараас ус гаргах энэхүү технологи нь дэлхийн усны хямралыг шийдвэрлэхэд томоохон хувь нэмэр оруулна гэж олон улсын шинжээчид дүгнэж байна. "Хувийн усны хангамж" гэх ойлголтыг бодит болгосноор олон сая хүн төвлөрсөн шугам сүлжээнээс хамааралгүйгээр цэвэр усаар хангагдах боломж бүрдэж байгаа юм. Цаашид уг төхөөрөмжийг илүү авсаархан болгож, өрх бүр ашиглах боломжтой болгох нь Atoco компанийн алсын хараа юм.
Эх сурвалж:
• vertexaisearch.cloud.google.com
Сэтгэгдэл (0)
Уншигч та сэтгэгдэл бичихдээ бусдын нэр төрд халдахгүй, ёс бус, бүдүүлэг үг хэллэг ашиглахгүй байж, өөрийн болоод хүний үзэл бодлыг хүндэтгэнэ үү.