Супер өндөр настнуудын тархи тасралтгүй шинэчлэгддэг болохыг эрдэмтэд нээлээ
2026 оны 2-р сарын 25-нд "Nature" сэтгүүлд нийтлэгдсэн шинжлэх ухааны томоохон судалгаагаар 80, 90 гарсан ч залуу хүн шиг сэргэг ой санамжтай байдаг "Супер өндөр настнууд" (SuperAgers)-ын нууцыг тайлжээ.
АНУ-ын Баруун Хойд Их Сургууль болон Иллинойс Чикагогийн Их Сургуулийн судлаачид эдгээр хүмүүсийн тархинд мэдрэлийн эсүүд тасралтгүй шинээр төлжиж байдгийг тогтоосон нь хөгшрөлтийн шинжлэх ухаанд шинэ хуудас нээсэн үйл явдал боллоо. Энэхүү нээлт нь хүний тархи өндөр насанд ч биологийн хувьд залуу байх боломжтойг нотолж байна.
Судалгааны багийнхан хүний ой санамжийг хариуцдаг гиппокамп хэсэгт нарийвчилсан дүн шинжилгээ хийхэд "Супер өндөр настнууд"-ын тархи энгийн настай хүмүүсээс хоёр дахин, Альцгеймерийн өвчтэй хүмүүсээс 2.5 дахин их шинэ мэдрэлийн эс үйлдвэрлэдэг болох нь батлагдсан байна. Тэр ч байтугай зарим тохиолдолд эдгээр өндөр настнуудын шинээр үүссэн мэдрэлийн эсийн тоо нь 30, 40 настай эрүүл насанд хүрэгчдийнхээс ч давж гарсан нь судлаачдыг гайхшруулжээ. Энэ нь хүний тархи хэдий өндөр настай болсон ч нөхөн төлжих чадвараа хадгалах асар их нөөц бололцоотойг харуулж байна.
Эрдэмтэд "multiomic single-cell sequencing" хэмээх дэвшилтэт технологи ашиглан тархины бүтцийг судлахад ой санамж бэхжихэд чухал үүрэгтэй CA1 нейронууд болон цусан хангамжийг зохицуулдаг астроцит эсүүд онцгой идэвхтэй байдгийг илрүүлжээ. Ялангуяа Альцгеймерийн өвчин хамгийн түрүүнд гэмтээдэг энториналь кортекс хэсэгт "Супер өндөр настнууд" нь энгийн хүмүүсээс хавьгүй том, бат бөх бүтэцтэй аварга нейронуудыг агуулж байсан нь танин мэдэхүйн чадвараа алдахгүй байх гол тулгуур болдог аж. Эдгээр эсүүд нь шинэ залуу нейронууд ургаж, хөгжихөд таатай "хөрс" болж өгдөг байна.
Энэхүү биологийн нээлттэй зэрэгцэн дасгал хөдөлгөөн болон нийгмийн идэвх тархины эрүүл мэндэд хэрхэн нөлөөлдгийг баталсан үр дүнгүүд мөн гарчээ. Тухайлбал, булчингийн үйл ажиллагааны үед ялгардаг "Cathepsin B" уураг нь тархинд хүрч шинэ эсүүдийн ургалтыг дэмждэг бол насан туршдаа суралцах, нийгмийн харилцаанд идэвхтэй байх нь ой санамжийн бууралтыг дунджаар 5-7 жилээр хойшлуулдаг байна. Судалгааг ахалсан доктор Тамар Гефен хэлэхдээ, хэрэв эсийн түвшинд зөв дэмжлэг байвал хөгшрөлт явагдаж буй тархи бидний төсөөлж байснаас хамаагүй өндөр нөхөн сэргэх чадвартай болохыг онцолжээ.
Энэхүү нээлт нь зөвхөн хөгшрөлтийн явцыг ойлгоход туслаад зогсохгүй, ирээдүйд ой санамж муудах, зөнөх өвчнөөс урьдчилан сэргийлэх шинэ арга замуудыг боловсруулахад чухал ач холбогдолтой юм. Хүний тархины уян хатан чанар буюу пластик шинж чанар нь нас ахих тусам алга болдоггүй, харин тодорхой нөхцөл бүрдсэн үед насан туршдаа хадгалагдах боломжтой гэдгийг шинжлэх ухаан ийнхүү нотоллоо.
Сэтгэгдэл (0)
Уншигч та сэтгэгдэл бичихдээ бусдын нэр төрд халдахгүй, ёс бус, бүдүүлэг үг хэллэг ашиглахгүй байж, өөрийн болоод хүний үзэл бодлыг хүндэтгэнэ үү.