Хятадад 12.7 сая оюутан төгсөж, залуучуудын ажилгүйдлийн асуудал хурцадлаа

БНХАУ-ын их, дээд сургуулийн түүхэн дэх хамгийн олон буюу 12.7 сая оюутан 2026 онд төгсөхөөр байгааг тус улсын Боловсролын яамнаас албан ёсоор мэдэгдлээ. Энэ нь өмнөх оноос 480 мянгаар өссөн үзүүлэлт боловч ажлын байрны хомстол, эдийн засгийн тодорхойгүй байдлаас үүдэн шинэ төгсөгчдийн ирээдүй бүрхэг хэвээр байна.

Хөдөлмөрийн зах зээл дэх энэхүү "цунами" нь тус улсын эдийн засаг болон нийгмийн тогтвортой байдалд томоохон сорилт болж байгааг шинжээчид онцолж байна.

Хэдийгээр засгийн газраас ажилгүйдлийн статистик тооцох аргачлалыг өөрчилж, сурч буй оюутнуудыг хассан ч тоон үзүүлэлтүүд өндөр хэвээр байна. 2025 оны арванхоёрдугаар сарын байдлаар 16-24 насны залуучуудын ажилгүйдлийн түвшин 16.5 хувьтай гарчээ. Түүнчлэн шилдэг их сургуулиудын төгсөгчдийн ажлын байранд шууд зуучлагдах хувь дөнгөж 15-20 хувьтай байгаа нь арван жилийн өмнөх 30 гаруй хувийн үзүүлэлтээс эрс буурсан дүн юм. Үүн дээр нэмэгдэн гадаадад боловсрол эзэмшсэн залуус эх орондоо буцаж ирэх нь ихэссэнээр цагаан захтнуудын ажлын байрны өрсөлдөөнийг улам ширүүсгэж байна.

Ажлын байрны өрсөлдөөн ийнхүү нэмэгдсэнээс үүдэн залуучуудын дунд нийгмийн шинэ хандлагууд дэлгэрч эхлэв. Инженер, хүмүүнлэгийн ухааны чиглэлээр төгссөн олон залуус мэргэжлээрээ ажиллахын оронд хүргэлтийн үйлчилгээ, биеийн хүчний ажил хийх болжээ. Үүнийг Хятадын уран зохиолын дүр болох "Кон Ижи"-тэй зүйрлэн, дээд боловсролын диплом нь тэднийг бага цалинтай ажил хийхэд саад болж буй "гав гинж" хэмээн нэрлэх болсон байна. Мөн "Өөрийгөө хайрлах" (Aini Laoji) хэмээх шинэ давлагаа үүсэж, залуус карьер хөөхөөс илүүтэй сэтгэл санааны амар амгаланг эрхэмлэх хандлагатай болжээ.

Хөдөлмөрийн зах зээл дэх энэхүү хүндрэлийг даван туулахын тулд Боловсролын яамнаас "Ажлын байрыг нэмэгдүүлэх, чанарыг сайжруулах" аяныг эхлүүлж, хиймэл оюун ухаан, ногоон эрчим хүч зэрэг эрэлттэй салбарт чиглэсэн мэргэжлийн сургалтуудыг дэмжиж байна. Сонирхолтой нь, богино хэмжээний "бичил драма" (micro-drama) үйлдвэрлэл эрчимтэй хөгжиж, 2026 оны эхэн үеийн байдлаар хоёр сая гаруй ажлын байр шинээр бий болгосон нь уламжлалт медиа болон технологийн салбарт багтаж чадаагүй бүтээлч залууст бага ч болов найдвар төрүүлж байна.

Ирэх гуравдугаар сард болох "Хоёр чуулган"-ы үеэр эрх баригчид залуучуудын ажилгүйдлийг бууруулах санхүүгийн шинэ багц арга хэмжээ болон 15-р таван жилийн төлөвлөгөөний зорилтуудыг танилцуулахаар хүлээгдэж байна. Гэвч эцэг эхчүүд нь "35 насны хараал"-д өртөж ажлаа алдах эрсдэлтэй зэрэгцэн, хүүхдүүд нь ажил олдохгүй байгаа нь өрхийн орлогод давхар дарамт учруулж, "бүтэн цагийн хүүхэд" буюу эцэг эхээсээ цалинжиж гэрийн ажил хийх үзэгдлийг улам гааруулж болзошгүй юм.

Эх сурвалж:

• https://vertexaisearch.cloud.google.com/grounding-api-redirect/AUZIYQG1YOdIz8TNWCwgoWP8ToQvhwHdysBN_440WVXZqgtiQ0MBWEFzD0oBKnnZ4-CgSBvpqc0Md3tgiY0wKqfCq3sFK0mfRHgnrF2l_dIF0SO9I-DRrhyf2IAAbCy4DVEeO5l3oEv8AUD9EMJYYxsW0AMxLIIxQnOmT5qVm4Av2slgOM0SavroQqsvGcgy

• https://vertexaisearch.cloud.google.com/grounding-api-redirect/AUZIYQFtI0bc2Cj-I5eojMjPhuExRPLblL__c1pRr7WIsva9EkXzzxOnqBsmt_jvY-6EzDhNNa_S8tevehkaDesB1P9Cci29oHNZxuzLiG2u8rdJkZoYaxAjMken4p1TH9vleU0VOiBTE3RNPPl0AHmd6JNygzy_fiCHVYdSXJ0BX6-KnXbMkcs=

• https://vertexaisearch.cloud.google.com/grounding-api-redirect/AUZIYQG2TR4XLgNzRnT-XRM75tCCQbARi2Wf5Kl_GA_NjRRp_ISuJSnPO4w4vbiHP-QGF-rnfcF29EVM4zkfPDafhb7QQoOTJGZ4uYxXMpurCw9__F1CkfqCx3xr3pPAAky7-XNktWW0v8E=

• https://vertexaisearch.cloud.google.com/grounding-api-redirect/AUZIYQFJfS1lVhc53dOPse2IVz_W7tGPdy7FkTVaVUDL29tyn_XIFFz4mrFzsI-EQufv5_v-mYS8eMEqQ1EpWLTyvlKluvGHokW2SBKfJg9h_d_tcx1WstJwVx6x0ZVwO4IYuwAQ6WgZz09d3sZsd_nlksxDpVkWifj5VZeB5Q==

• https://vertexaisearch.cloud.google.com/grounding-api-redirect/AUZIYQHQk1oWDEKj03ypc02hLkdcnnWJu1p9rUjsNsZdhBCSpOaGMQkQf1_7-4kdn1PMKVmK950iiRyIs_MBpDR5Cz22HBmkrM7wGqJWuJKZIjZVSxrZZ8NV7XuQiOEHbsEOQEXsUU1wp4nAlSzDPnHFcBZ-N-9psaXkCJQT97Qv0a8O00iOSUZvf3rkegW0bUBbyWHhonbgsNdmkE_m2l4iDZXUHNGvv_yIY9L2PxTniVbLJESt1DfjIbLop05ExlRW16_w-HVSQslN_g4=