ОХУ-ын төсвийн алдагдал 22.3 тэрбум ам.долларт хүрч огцом нэмэгджээ

ОХУ-ын Сангийн яамнаас 2026 оны хоёрдугаар сарын 6-нд танилцуулсан шинэ мэдээллээр тус улсын нэгдүгээр сарын төсвийн алдагдал огцом нэмэгджээ. Тодруулбал, оны эхний сарын байдлаар төсвийн алдагдал 1.718 их наяд рубль буюу 22.3 тэрбум ам.долларт хүрсэн нь засгийн газрын 2026 онд баталсан 3.8 их наяд рублийн алдагдлын зорилтот түвшний 45 хувийг дангаар бүрдүүлж байгаа нь эдийн засгийн нөхцөл байдал хүндэрч буйг илтгэж байна.

Төсвийн гүйцэтгэлийн үзүүлэлтийг нарийвчлан харвал, нийт орлого өмнөх оны мөн үетэй харьцуулахад 11.6 хувиар буурч 2.362 их наяд рубль болсон байна. Харин нийт зарлага 4.08 их наяд рубль буюу 53.0 тэрбум ам.долларт хүрсэн нь өнгөрсөн оны нэгдүгээр сартай харьцуулахад 1.4 хувиар бага зэрэг буурсан үзүүлэлт юм. Гэсэн хэдий ч орлогын тасалдал нь зардлын бууралтаас хавьгүй өндөр байгаа нь төсвийн тэнцвэрт байдалд ноцтой цохилт болж байна.

Төсвийн алдагдал ийнхүү огцом өсөхөд нөлөөлсөн гол хүчин зүйл нь эрчим хүчний салбарын орлогын уналт байлаа. Газрын тос, байгалийн хийн орлого жилийн өмнөхөөс 50 хувиар буурч, 393 тэрбум рубль болсон нь сүүлийн таван жилийн хамгийн доод түвшин юм. Энэхүү бууралт нь Оросын түүхий нефтийн үнэ дэлхийн зах зээлд унасан болон Энэтхэг зэрэг томоохон худалдан авагчид руу экспортлоход тулгарч буй логистикийн хүндрэлүүдтэй шууд холбоотой гэж шинжээчид тайлбарлаж байна.

Нөгөө талаас, газрын тос, байгалийн хийн бус орлого 4.5 хувиар өсөж 1.969 их наяд рубльд хүрсэн эерэг үзүүлэлт ажиглагдлаа. Үүнд 2026 оны нэгдүгээр сарын 1-нээс эхлэн Нэмэгдсэн өртгийн албан татвар (НӨАТ)-ын хувь хэмжээг 22 хувь болгон нэмэгдүүлсэн шийдвэр голлон нөлөөлсөн бөгөөд үүний үр дүнд НӨАТ-ын орлого 25 хувиар өссөн байна. Гэвч татварын нэмэгдэл нь эрчим хүчний салбарын алдагдлыг нөхөхөд хангалтгүй байв. Мөн Сангийн яамнаас мэдээлснээр оны эхэнд төсвийн зарлага өндөр байгаа нь цэргийн болон аж үйлдвэрийн гэрээнүүдийн төлбөрийг "урьдчилсан санхүүжилт"-ээр олгож байгаатай холбоотой аж.

Эдийн засагчид хэрэв газрын тосны үнэ сул хэвээр байвал төсвийн алдагдал жилийн төлөвлөгөөнөөс гурав дахин давж, ДНБ-ий 3.5-4.4 хувьд хүрэх эрсдэлтэйг анхааруулж байна. Ийм нөхцөлд Кремль 2026 оны сүүлээр өрхийн болон бизнесийн татварыг дахин нэмэгдүүлэх, эсвэл цэргийн санхүүжилтийг хэвээр хадгалахын тулд иргэний дэд бүтцийн зардлыг танах зэрэг "хүндхэн" арга хэмжээ авахад хүрч болзошгүй юм.

Эх сурвалж:

• https://vertexaisearch.cloud.google.com/grounding-api-redirect/AUZIYQETobwUPerIM2_9I0XWzOqF8jz_sVqs6tRbKl3sDLbN3NgeQlc5KWZRReJNYu3iLqgQX6AAI6Be1VaUMlzXqW3ELhCgZllGuorCQUMhq2I_PiRQhOb0fCmv5AtraSfl0eszSLns0RM7L5rw5YIeiEnSjwjQd93fpWT63m1yy-c9zb9bKy4V64OwIW1moTQCZwLUaQNP0w0Zi-_4npgk-0cHgoHPXyUDW5J9b9ET

• https://vertexaisearch.cloud.google.com/grounding-api-redirect/AUZIYQEdz3XDY83FBCUl_gucY3O67h89u5mZ8yeZAVgvU3fkrff3Sn1_PxJZZu1ZRb5apz_2f5yuqJFcpSwU7I4gEtvqGaTPp1lT9yymwb2MiNhGl0t0L3G9j_gG6TWxLGRtoDFo0lh9r6hMkueX0COs8yM5uZGUuOfckx2Pnh9MofGrBXP7MS-_r8fMmG1ZiVjhwyDi0SuU

• https://vertexaisearch.cloud.google.com/grounding-api-redirect/AUZIYQGw3MhiedFkUAewxX8iVDilyA8ST6TgfWydx1_EhheSyx4UIeV6Jp1NKy_AV0wfsolV9m5Y-A5Hdml-BE1fpUTHqpeykVIfAI5wrzUoBhQKvp_gqlhW5LuitAoRie1im5O1vOiWS3KK2xyYMPGvwRrySwBlelBwl6ylOzxk_cRYEkdnlbXnFJ0FoRNPw1GragZALzWJtKRFeeK_MwSEuTCsb91RcDCDKHr-GRcFLv9fh_DYSUqi6kCi24McZJI=

• https://vertexaisearch.cloud.google.com/grounding-api-redirect/AUZIYQG8ufh-hekGhOCtGUdZGNYVpA3A3zD-vcsPTVt3wke_xzMIRD-8FOVA3c2_QjfL8DGB_hkNacpVHbKxD42cYIEib-i694hqrpSfzyvNOXTSIcLitPvzldLoCXeOYIRIkPGZptkLm56XwmOfPY-J9UN6Y8qOUHnYcZa8J_xx-s_Q1iMRQHklxBBbNQY_K1D91Xz92TyejTmEF4BAmF1dOVex

• https://vertexaisearch.cloud.google.com/grounding-api-redirect/AUZIYQFRbqq-t1i6sGAg2QIgrYZVjDwGprtvUUvJ0m0ior4fbMTrdW6itmNk3jNl01MZJ1o68K94CjYQCQ1Kusu6QktAEg8c58ZyW6w8sWhko92wVFBtIKpWlR9meisKhGGGWGDP8UMXkr57T491tujPfrvXRB_1doT1wGoUGnf-4qpim9i6yStMXZe04twrnCmiTjoMu8A5DSF6Z2-qHRq-QKQCXRfZItDjC4qf3EgdOmU9Mg==