Глобал энх тайвны индексээр Ази тивийн хамгийн аюулгүй таван орны нэгээр Монгол Улс нэрлэгджээ

Эдийн засаг, энх тайвны хүрээлэнгээс гаргадаг дэлхийн энх тайван, аюулгүй байдлыг хэмждэг гол үзүүлэлт болох "Глобал энх тайвны индекс"-ийн 2025-2026 оны тайлангаар манай улс Ази тивийн хамгийн аюулгүй таван орны жагсаалтад багтлаа. Энэ нь түүхэн дэх хамгийн өндөр үзүүлэлт бөгөөд дэлхийн нийт 163 орноос 37-р байранд эрэмбэлэгдсэн нь өмнөх жилүүдтэй харьцуулахад мэдэгдэхүйц ахиц гарсан үр дүн юм. 

Тус индексээр 1.719 оноо авсан нь аюулгүй байдлын түвшин өндөр байгааг илтгэж байгаа бөгөөд 2015 онд 2.22 оноотойгоор 42-рт жагсаж байсантай харьцуулахад чанарын том үсрэлт хийжээ.

Бүс нутгийн хэмжээнд авч үзвэл манай улс Вьетнам, Тайвань, Өмнөд Солонгос, Лаос зэрэг өндөр хөгжилтэй болон аялал жуулчлалын идэвхтэй бүс нутгуудыг ардаа орхисон байна. Азийн хамгийн аюулгүй эхний дөрвөн байрт Сингапур, Япон, Малайз, Бутан улсууд тус тус бичигджээ. Олон улсын шинжээчид энэхүү үнэлгээг өгөхдөө дотоодын болон гадаадын зэвсэгт мөргөлдөөнгүй, террорист халдлагын эрсдэлгүй, цэрэгжилтийн түвшин бага зэрэг хүчин зүйлсийг голлон онцолсон байна. Түүнчлэн нийгмийн тогтвортой байдал, улс төрийн орчин харьцангуй тайван байгаа нь энх тайвны индексийг дээшлүүлэхэд чухал нөлөө үзүүлжээ.

Хэдийгээр ерөнхий аюулгүй байдлын үзүүлэлт сайн байгаа ч дотооддоо анхаарах асуудлууд байсаар байна. Тухайлбал, зам тээврийн осол, зөрчил өмнөх онтой харьцуулахад 18.6 хувиар өссөн үзүүлэлттэй байгаа бол цахим залилан болон авлигатай холбоотой гэмт хэргүүд нэмэгдэх хандлагатай байгааг тайланд дурджээ. Гэсэн хэдий ч Австрали болон АНУ-ын Төрийн департаментаас аялагчдад зориулсан зөвлөмждөө "Хэвийн сонор сэрэмжтэй байх" буюу аялахад аюулгүй ангилалд хэвээр үлдээсэн нь гадны жуулчдын итгэлийг хадгалахад чухал нөлөөтэй юм.

Дэлхий дахинд энх тайван байдал доройтож, геополитикийн зөрчил нэмэгдэж буй энэ цаг үед "үлгэр жишээ ахиц гаргаж буй орон" хэмээн үнэлэгдсэн нь гадаад сурталчилгаа болон аялал жуулчлалын салбарыг сэргээхэд томоохон түлхэц болох нь дамжиггүй. Энэхүү амжилт нь олон улсын тавцанд тус улсын нэр хүндийг өсгөөд зогсохгүй, гадаадын хөрөнгө оруулалт, эдийн засгийн хамтын ажиллагаанд эерэг уур амьсгалыг бүрдүүлэх хүлээлттэй байна.

Эх сурвалж:

• https://vertexaisearch.cloud.google.com/grounding-api-redirect/AUZIYQEAV7eupbR-URmIx57RjyiUigxZRUViMxn6sPtMNrbVboYngt1AUclGStDgiuNMjJnhJKcH7-knZbwGmxA9bMjX50KFoVWg-yuTc3q0gbNxqyTytg4=

• https://vertexaisearch.cloud.google.com/grounding-api-redirect/AUZIYQGXtl2NPWXf4v3I_IMZKsyI0z0biWR6fR69tb-4up1Bie80Hd_rbiH6fVzHywIbg2HlYWJ09k4QY2jm4wrEew2X4OwmJmmDFxF6bZv2SM4x6CWGjBjor5NybZKag0CZJgbbhsugscAtQEF8yw==

• https://vertexaisearch.cloud.google.com/grounding-api-redirect/AUZIYQFbVatnHpFprtTVQEslDZdcbtVtlZ3DimCYXihu53Yba8zk8L9RBiYrYnkSbzqhtjqj8u6HM4s5UdO5MM1tMwvqnGJ5huUYvmZ2NWhPzGdmhxSbP2x4k0pFwaMxzOWTzjdGLDoCymu4xpmd8cy1_bWaDG1FKrk=

• https://vertexaisearch.cloud.google.com/grounding-api-redirect/AUZIYQHOC0MKWeLwv2Ba-lhDqTZdaA8dkXiFtWHcBshGKHELtbeJKozZGIYxOuvff06Gr0XqHBxV4Nz_48XUs7YCtwVwv8K9B721FRmR2aYoKKBqCOXccjGpw295F2DG_1uJX0TnJ99_

• https://vertexaisearch.cloud.google.com/grounding-api-redirect/AUZIYQF0t9swzDw0R1bvIp-q_DDroaISaT9xcN3hoWTvb2Rm6QkPHnZOLW1_ao3Hr0gC75Mb1aWhEQj2PD2KTQsy9eFXX6q0z3S8BQ5udIn-qtHnLsAcyuAvrvh74py-6clsSK8c7-yg0sXxGOHJq0ZSdZ2M9cWwCWilMVXKlDPz5_9PVSNB