USAID-ийг татан буулгасан асуудлаар Илон Маск шүүхэд тайлбар өгөх болов

АНУ-ын Мэриланд мужийн дүүргийн шүүгч Теодор Чуанг тэрбумтан Илон Маскийг Олон улсын хөгжлийн агентлагийг (USAID) татан буулгасан үйл явцтай холбогдуулан тангараг өргөж, мэдүүлэг өгөх ёстой гэсэн шийдвэрийг 2026 оны хоёрдугаар сарын 4-ний өдөр гаргалаа.

Энэхүү шийдвэр нь Ерөнхийлөгч Д.Трампын хоёр дахь бүрэн эрхийн хугацаанд байгуулагдсан Засгийн газрын үр ашгийн яам (DOGE)-ны үйл ажиллагааг эсэргүүцсэн шүүх хурлын явцад гарч буй томоохон эргэлт болж байна. Шүүгч Чуанг Хууль зүйн яамнаас гаргасан Илон Маскийг байцаалтаас чөлөөлөх хүсэлтийг хэрэгсэхгүй болгосон бөгөөд өндөр албан тушаалтнуудыг хамгаалдаг хуулийн заалт энэ тохиолдолд үйлчлэхгүй гэж үзжээ.

Шүүхийн шийдвэрт Илон Маскийн "X" (хуучнаар Twitter) платформ дээр бичсэн нийтлэлүүдийг нотлох баримт болгон онцгойлон дурджээ. Тэрээр USAID агентлагийг "гэмт хэргийн байгууллага", "чөтгөр" хэмээн нэрлэж, тус байгууллагыг "модны үртэс болгож жижиглэнэ" хэмээн бардамнаж байсан нь түүний хувийн оролцоог илтгэж байна гэж шүүх дүгнэсэн байна. Нэхэмжлэгч тал болох USAID-ийн одоогийн болон хуучин ажилтнууд Маскийг Сенатын батламжгүйгээр, хуулиар байгуулагдсан агентлагийг татан буулгах эрх мэдлийг хэтрүүлэн ашигласан, мөн Үндсэн хуулийн томилгооны заалтыг зөрчсөн хэмээн буруутгаж байгаа юм.

DOGE санаачилгын хүрээнд хийгдсэн эрс өөрчлөлтийн улмаас USAID-ийн дэлхий даяарх 10,000 гаруй ажилтны тоог ердөө 600 орчим болгон бууруулсан байна. Үүнээс гадна тус агентлагийн хэрэгжүүлж байсан хөтөлбөрүүдийн 83 гаруй хувийг дэлхий даяар гэнэт зогсоосон нь нэхэмжлэгчдийн тодорхойлсноор "дэлхийн хүмүүнлэгийн хямрал" үүсгэх нөхцөлийг бүрдүүлжээ. Энэхүү "цахилгаан хөрөө" гэж нэрлэгдсэн арга барил нь 2025 оны эхээр эхэлсэн бөгөөд холбооны агентлагуудыг олноор нь цомхотгох ажлын эхлэл байсан юм.

Одоогоор Цагаан ордон болон Илон Маск энэхүү шийдвэрийн талаар албан ёсны хариу тайлбар хийгээгүй байна. Харин нэхэмжлэгч талын өмгөөлөгчид шүүхийн шийдвэрийг хариуцлага тооцох механизмын чухал "миль чулуу" хэмээн онцоллоо. Удахгүй болох мэдүүлгийн үеэр Маскийн өгсөн тодорхой тушаалууд болон Ерөнхийлөгчийн зөвлөхөөр ажиллахдаа хууль ёсны эрх мэдлээ хэтрүүлсэн эсэх асуудал гол сэдэв болох төлөвтэй байна.

Эх сурвалж:

• https://vertexaisearch.cloud.google.com/grounding-api-redirect/AUZIYQFdMs8W2BSymZ6SWLsV_2mheF9Mcrru-CEuVbdLQNbYvpQ-YJERjfOEcXyHkWD5SIPAPwvj_QdMxd0uax3sLAqAwhYOYCeug_JnZA8yrvjns7iJEBfrd3eeca23sWEu8K2iQMQc4ThqDgNY3SiWkQClBVB6Z48qb-3uP37wTT1ymGii5j9xEmeHk-czmnUfl_F5ZeG_DCdzQm4WZic=

• https://vertexaisearch.cloud.google.com/grounding-api-redirect/AUZIYQEwD0381ptcljtLLkYmRLAUszZbRlKK8IeDSFKtQVP2hVEcQm6QGsa_1muTU9MMgfG9xl1dnIHt5jVgsmKgzF_D0WBpCVpCgMzNJx9WwNd_ooxtagsoSVMB-bGRbcpRtmrHWqnGZ6TbUDdC-L1RCoDQSlcjY3gqik8NIYhbOKTIzPvmJoqKdBx6MS_wY59pX-3AjgF09bjIBd97iR-8MpEyvgDzJCDUJjN-69mFPH2gog==

• https://vertexaisearch.cloud.google.com/grounding-api-redirect/AUZIYQFFASnp5iuXh0vRAP6dVkqGSHOAE922Byx3_nyH--myBCQLXTJC7o9ba1VYF9XSsuq4Wgxm5qMX7pT0aaRl3xsmVDoTsH73C-lMP41X0pX27OnpduUBy2uG7ejK-87nFHHK9ECbvC1rdibo_9lK6KUSPwkwAs2AHTzNQo1U9qjUccb_DkvvrQLy2Cw1eFymxWkd

• https://vertexaisearch.cloud.google.com/grounding-api-redirect/AUZIYQE9dwLDL4nhnhgj1eXoehoPiGl0WdyMgS-y7Vpj7uTlrgXz4X6llO_zj6V8WcFrnmYo82GQh4jG7EvRHGmQwJ3ab90f7qAzaaaFoS4KMmP6ruCdQS4LijxL5i27MYNOsJ7TQB7FxHQT49fOw_ja0D4v5qACj3vIYbakFUJ4SqKhkd4c6XSybBteV71fwkeUBMfrWp3ycE6jN3zrYBNcjxc=

• https://vertexaisearch.cloud.google.com/grounding-api-redirect/AUZIYQG3v8rKflHIYliFfYIXrOqKK4A42u_4AtXBCSqp_ZHUoILEnVce5_hb1zLhmsWwEXT848bp_SQbAXu8P7M67Yk-dh1ur2hNYhn7Hn9sGaFkHRoLG_UfSUOSpCWJYUvZS49PrkO4NoPcCIgkWhp7pRBgMtqNKhI4olMJGOXdbymsrK19rHWkryIptRXkY4fgCrhpvwpusOY3jPO48-XRYsforYf6jYbvPJmDUUczms47ypbG-kQEv_2WTRYpSSNjTVQ7ISwUJ5M=