Ерөнхийлөгч УИХ-ын гишүүнийг эгүүлэн татах тухай хуулийн төсөл өргөн барина

Монгол Улсын Ерөнхийлөгч Ухнаагийн Хүрэлсүх Үндсэн хууль болон Ерөнхийлөгчийн тухай хуулиар олгогдсон бүрэн эрхийнхээ хүрээнд Улсын Их Хурлын гишүүнийг эгүүлэн татах тухай хуулийн төслийг санаачлан боловсрууллаа.

Төрийн албанд ёс зүй, сахилга батыг дээдлэх зорилтын хүрээнд боловсруулсан уг хуулийн төслийг Засгийн газраас санал авсны үндсэн дээр УИХ-д нэн яаралтай горимоор өргөн барихаар болоод байна.

Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийн Тамгын газраас мэдээлснээр, уг хуулийн төсөл нь парламентын засаглалыг бэхжүүлэх, төрийн эрх барих дээд байгууллагын нэр хүнд, дархлааг хамгаалах, иргэдийн хяналтыг нэмэгдүүлэх үндсэн зорилготой юм. Өнөөдрийг хүртэл УИХ-ын гишүүн тангаргаасаа няцаж, Үндсэн хууль зөрчсөн тохиолдолд эгүүлэн татах эрх зүйн тодорхой зохицуулалт, процедур дутагдалтай байсныг энэхүү хуулиар нарийвчлан тогтоож өгч байна.

Хуулийн төсөлд УИХ-ын гишүүнийг эгүүлэн татах дараах дөрвөн үндэслэл бүхий зохицуулалтыг тусгажээ. Үүнд:

• Нэгдүгээрт, ёс зүйн зөрчил гаргасан гишүүнд хуулийн хариуцлага хүлээлгэх боломжийг бүрдүүлэх; 
• Хоёрдугаарт, өргөсөн тангаргаасаа няцаж ноцтой зөрчил гаргасан гишүүний асуудлыг Ёс зүйн дэд хороо болон нэгдсэн чуулганаар заавал хэлэлцэж, Үндсэн хуулийн цэцийн шийдвэрээр эгүүлэн татдаг болох; 
• Гуравдугаарт, гэмт хэрэг үйлдсэн нь шүүхийн эцсийн шийдвэрээр тогтоогдсон бол шууд эгүүлэн татах; 
• Дөрөвдүгээрт, намын жагсаалтаар сонгогдсон гишүүн ёс зүйн ноцтой зөрчил гаргавал хариуцлага тооцож, эгүүлэн татах үндэслэлийг тус тус тусгасан байна.

Сүүлийн жилүүдэд УИХ-ын гишүүд авлига, албан тушаалын хэрэг болон ёс зүйн ноцтой зөрчилд холбогдсон ч гишүүний халдашгүй бүрэн эрхээр халхавчлан хариуцлагаас мултарч байгаа нь иргэдийн зүгээс ихээхэн шүүмжлэл дагуулж ирсэн. Иймд хууль, шүүхийн өмнө иргэн бүр тэгш эрхтэй байх Үндсэн хуулийн зарчмыг хангахын тулд энэхүү "процедурын" хуулийг гаргах шаардлагатай гэж Ерөнхийлөгчийн институци үзэж байна.

Хуулийн төсөлд зааснаар гишүүнийг эгүүлэн татах асуудлыг хэлэлцэхдээ нээлттэй, ил тод байх зарчмыг баримтална. Иргэд олон нийтийн зүгээс гаргасан гомдол, санаачилгыг Ёс зүйн дэд хороо хэлэлцэж, улмаар УИХ-ын нэгдсэн чуулганаар ил санал хураалт явуулах замаар шийдвэрлэх юм. Энэ нь улс төрийн зорилгоор хэлмэгдүүлэхээс сэргийлэх төдийгүй, ард түмний хяналтыг бодитой болгох ач холбогдолтой.

Парламентын гишүүдийн тоо 126 болж нэмэгдсэнтэй холбоотойгоор тэдгээрт хүлээлгэх хариуцлага, ёс зүйн шаардлагыг чангатгах нь зүй ёсны хэрэгцээ болоод байна. "Ёс зүй мөхсөн газар хулгай хаданд гарч, хууль уланд ордог" гэдгийг онцлоод, төрийн эрх барих дээд байгууллагаас ёс зүйн шинэчлэлийг эхлүүлж, шударга ёсыг тогтоох нь ардчилсан тогтолцооны үндэс суурь болохыг Ерөнхийлөгчийн зөвлөхүүд мэдээллийн үеэр тодотголоо.