Дэлхийн нийт өр 348.3 их наяд ам.долларт хүрч, түүхэн дээд хэмжээг шинэчилжээ

Олон улсын санхүүгийн хүрээлэн (IIF)-ээс танилцуулсан шинэ тайлангаар дэлхийн нийт өр 2025 оны эцэст 348.3 их наяд ам.долларт хүрч, бүх цаг үеийн дээд амжилтыг эвдлээ. Өнгөрсөн онд дэлхийн өрийн хэмжээ 29 их наяд ам.доллароор нэмэгдсэн нь цар тахлын үеэс хойш бүртгэгдсэн хамгийн огцом өсөлт болсныг шинжээчид онцолж байна. Энэхүү үзүүлэлт нь дэлхийн эдийн засгийн тогтвортой байдалд томоохон сорилт болж болзошгүйг анхааруулсан дохио боллоо.

Энэхүү өсөлтийн гол хөдөлгүүр нь улс орнуудын засгийн газрын зээл байв. Нийт өрийн өсөлтийн 10 гаруй их наяд ам.долларыг зөвхөн төсвийн алдагдлаа нөхөх зорилготой засгийн газрын зээлүүд бүрдүүлжээ. Тухайлбал, дэлхийн нийт өрийн өсөлтийн дөрөвний гурвыг АНУ, БНХАУ болон Евро бүсийн орнууд дангаараа эзэлж байгаа нь томоохон эдийн засгуудын төсвийн сахилга бат суларсныг илтгэж байна. Засгийн газрын нийт өр 2024 оны эцэст 96.3 их наяд байсан бол жилийн дотор 106.7 их наяд ам.доллар болж огцом өсчээ.

Хөгжиж буй зах зээлүүдийн хувьд нөхцөл байдал илүү хүндрэлтэй байна. Эдгээр орнуудын нийт өр 116.6 их наяд ам.долларт хүрч шинэ дээд түвшин тогтоосон бөгөөд ДНБ-д эзлэх өрийн харьцаа нь түүхэн дээд хэмжээ буюу 235 хувийг давлаа. Харин дэлхийн хэмжээнд инфляц болон эдийн засгийн нэрлэсэн өсөлт өндөр байсантай холбоотойгоор нийт өрийн ДНБ-д эзлэх хувь 308 хувь болж бага зэрэг буурсан үзүүлэлттэй гарсан нь сонирхол татаж байна.

Ирэх жилүүдэд санхүүгийн системд учрах хамгийн том сорилт бол өрийн эргэн төлөлт буюу дахин санхүүжилт юм. Тайланд дурдсанаар 2026 онд хөгжиж буй орнууд 9 их наяд ам.доллар, харин өндөр хөгжилтэй орнууд 20 их наяд ам.долларын бонд болон зээлийн эргэн төлөлт хийх шаардлагатай тулгарч байна. Хэрэв томоохон гүрнүүд төсвийн алдагдлаа бууруулах дорвитой арга хэмжээ авахгүй бол дэлхийн өр цаашид ч хяналтгүй өсөх эрсдэлтэйг эдийн засагчид анхаарууллаа.

Дүгнэж хэлэхэд, дэлхийн санхүүгийн систем "төсвийн давамгайлсан" өрийн шинэ мөчлөгт шилжиж байна. ОУВС-гаас 2026 онд дэлхийн эдийн засаг 3.3 хувиар өснө гэж таамаглаж байгаа хэдий ч энэ нь хуримтлагдсан асар их өрийн дарамтыг саармагжуулахад хангалтгүй байх магадлалтай юм. Тиймээс улс орнууд төсвийн бодлогоо эргэн харж, өрийн удирдлагыг сайжруулах шаардлага тулгараад байна.

Эх сурвалж:

• https://vertexaisearch.cloud.google.com/grounding-api-redirect/AUZIYQHdKiY_LlwJg8Tlp_MkL_RdlWwMNYIGHVaeyL9XE-8RM23tTgjFA4o3pzvztx0Y71CU4ThFD7mkJaReriC8Soi_8md9NB0TmZSv54apBgLmaqJTT0BfjRu6kXN9hqnBngZQSo7TXNOOCPP5fgBeNeKFnk3z2ETt4zLlMMiyPovT9nqxAqnO76huj8zF87pyAywuJ02Spcj-diK3-MCt0a8UsM8W9hdfal8mbQRO-YfsjXOY2I0Rk_VbXs75U-KNSi5mJ2ZagHKKIEuGmEKjVXR7Fw==

• https://vertexaisearch.cloud.google.com/grounding-api-redirect/AUZIYQGnTsPgZSdTCWGa7HA0G1r8eb0t2qczU884wBddA6ou5jCHZz4PDTnKE3fzgk2cqkMcE0muQOx3mgNTmztKafgCKugt4BRzxPvPKZItzBiEnNFPeN7h

• https://vertexaisearch.cloud.google.com/grounding-api-redirect/AUZIYQGsV_B4JSEEqURevYPI_pLOf278qvm5pUfdpl0EgMRWOedcnGHU5aSaxqI9VrDzQDEqmWfW_fkW_MX0RWH7s3Wcp9aH0BQTPYLJxuIYfu3ZXX2euk6jGIdej0xkNDmAGcVVqNB7tAibGd4sK2nwwf51Ivrmd4qGiV5is5oeCHzafPU=

• https://vertexaisearch.cloud.google.com/grounding-api-redirect/AUZIYQGC8Y2e55i3Hz_KoTcvwrGsVzHYcLCT3jD3JDuHCe6qFBe8UoM5aa2g58BzDpIIPg8IZ3iXwIl6G7MNf0fhCuiwjAPLTkgK7TUECfqTyugvpUSchPUTnPGuUHJgs-b4Z29SJkQDZuqhHyVmGeG-EepQlNZ-aOk55xtXXfBMgXSxqTy_AW0gP8T_aP85_rL98DkTDUCnhG2pMKjoaTytdhGzZWr4V_MR1w==

• https://vertexaisearch.cloud.google.com/grounding-api-redirect/AUZIYQFc4U-exvaodLFaIpCsfeaY16RjYzVxgB2hxbhgFEqeZCruEteG3lanMAlW6bY6WQ1EO3qiYPapQqFsNdPoAdGfBGaKs59Ag6zdLBFrhaPQ9qSYxx1V21O9Qi_zOqSNvn-F5PjkWhMDSho2jFTWtiwOilEfm85pYPKI98PURolBgm7HHrsFTDMQzSO3Ot9LWQmtYwYIK6dZ58qTbcIW-JVIt1tBwZQS_XkVBjjEPpUcQSRKxVq-m-279nubJHD4KolIJsdKpw==