Устсанд тооцогдож байсан аварга яст мэлхийг 150 жилийн дараа төрөлх аралд нь буцаан авчирлаа
Галапагосын олтригт багтах Флореана аралд 150 гаруй жилийн өмнө устсанд тооцогдож байсан аварга яст мэлхийг албан ёсоор дахин нутагшуулсан түүхэн үйл явдал боллоо. Энэхүү томоохон төслийн хүрээнд 8-аас 13 насны нийт 158 залуу яст мэлхийг байгальд нь тавьсан нь дэлхийн байгаль хамгааллын түүхэнд томоохон амжилт болж тэмдэглэгдэж байна. Эдгээр бодгалиуд нь байгальд бие даан амьдарч, гадны нөлөөллөөс өөрийгөө хамгаалах чадвартай болсон тул арлын экосистемд хурдан дасан зохицох бүрэн боломжтой гэж мэргэжилтнүүд үзэж байна.
Флореана арлын уугуул Chelonoidis niger niger зүйл нь 19-р зууны дунд үе буюу 1850-иад оны үед бүрэн устсан гэж эрдэмтэд үздэг байв. Тухайн үед халим агнуурын хөлөг онгоцны далайчид хүнсэндээ хэрэглэх зорилгоор их хэмжээгээр агнаснаас гадна харх, гахай зэрэг түрэмгий амьтад арал дээр үржсэн нь тэдний өндөг, зулзагыг устгах гол шалтгаан болжээ. Алдарт эрдэмтэн Чарльз Дарвиныг 1835 онд тус аралд очиход яст мэлхийн тоо толгой аль хэдийн эрс цөөрч, мөхлийн ирмэгт ирсэн байсан түүхтэй.
Энэхүү гайхалтай сэргэн нутагшуулалт нь генетикийн шинжлэх ухааны ололт амжилттай шууд холбоотой юм. Эрдэмтэд 2008 онд Изабела арлын Вольф галт уулын орчмоос Флореана арлын уугуул яст мэлхийн генийг агуулсан эрлийз бодгалиудыг илрүүлсэн байна. Эдгээр нь 19-р зууны далайчдын өөр арал дээр хаяж явсан яст мэлхийн үр удам байсан бөгөөд 2017 оноос эхлэн хамгийн өндөр хувьтай ген агуулсан 23 яст мэлхийг сонгон үржүүлгийн хөтөлбөрийг эхлүүлжээ. Үүний үр дүнд 2025 он гэхэд 600 гаруй зулзага гарган авснаас хамгийн хүчтэйг нь шилэн сонгож ийнхүү төрөлх нутагт нь буцаажээ.
Аварга яст мэлхийг эргүүлэн авчирсан нь зөвхөн нэг зүйлийг аврах бус, бүхэл бүтэн экосистемийг сэргээх ач холбогдолтой. "Экосистемийн инженерүүд" гэгддэг эдгээр амьтад ургамлын үрийг хоол боловсруулах замаараа дамжуулан хол зайд тарааж, хөдөлгөөнөөрөө ландшафтыг засан бусад жижиг амьтдад таатай орчныг бүрдүүлдэг байна. Түүнчлэн тэдний бий болгосон задгай талбайнууд нь далайн шувуудын үүрлэх, хооллох чухал цэг болдог тул арлын биологийн олон янз байдлыг сэргээхэд гол үүрэг гүйцэтгэх юм.
Энэхүү ажиллагаа нь "Флореана арлын экологийг сэргээх төсөл"-ийн дөнгөж эхлэл бөгөөд ойрын жилүүдэд нийт 700 орчим яст мэлхийг шат дараатайгаар нутагшуулахаар төлөвлөж байна. Шинээр тавьсан яст мэлхий бүрт микрочип суулгаж, заримд нь хиймэл дагуулын төхөөрөмж зүүн дасан зохицох явцыг нарийн хянаж байгаа нь цаашид устсан бусад төрөл зүйлийг сэргээхэд үнэтэй туршлага болох юм. Галапагосын үндэсний парк болон олон улсын байгаль хамгааллын байгууллагуудын хамтын ажиллагааны үр дүнд хэрэгжиж буй энэхүү төсөл нь хүн төрөлхтөн байгаль дэлхийд учруулсан хохирлоо засах боломжтойг харуулсан тод жишээ боллоо.
Сэтгэгдэл (0)
Уншигч та сэтгэгдэл бичихдээ бусдын нэр төрд халдахгүй, ёс бус, бүдүүлэг үг хэллэг ашиглахгүй байж, өөрийн болоод хүний үзэл бодлыг хүндэтгэнэ үү.